3. Köprü ‘Hayal’ - Oktay Ekinci

Dikkatinizi çekiyordur; 3. köprünün sanıldığı gibi “eli kulağında” olmadığını yıllardır söyleyip duruyoruz… Temel gerekçemiz ise bu köprünün öncekiler gibi “devlet bütçesi”nden değil, “yap işlet devret”le yapılmak istenmesi. Yani, önce bir “müşteri” bulunması ve hatta o ‘sevgili müşteri’(!)ye yeterince “kazanç garantisi” sağlanması gerekiyor.
Bu olamadığı için de yıllar yılları kovalıyor, kamuoyu güzergâh tartışmalarıyla oyalanırken yap işlet devret müşterisi bulunamıyor. Dahası, “Hedeflenen kazanç için yeterli geçiş olmazsa farkı devlet ödeyecek”gibisinden yüz kızartıcı tekliflerle bile “geliri karşılığında” yapmayı kimse göze al(a)mıyor.
Nitekim aynı durum sürüyor olacak ki son olarak 23 Ağustos’ta yapılacağı belirtilen 3’üncü köprü “ihale”si bir kez daha “ertelendi”!
Habere göre projeyi daha detaylı incelemek isteyen yatırımcılar, ihale tarihinin ertelenmesi için Ulaştırma Bakanlığı’na talepte bulunmuş, Bakanlık da uygun bulmuş! Karayolları Genel Müdürü Mehmet Cahit Turhan, ihaleyi yıl sonuna yakın bir tarihe ertelemeyi düşündüklerini belirtti. (18 Temmuz 2011)
Firmalar ‘çekingen’
Peki, bugüne dek şartname satın alan, yani ‘yap işlet devret’le 3’üncü köprüyü yapmaya “niyetli” görünen Türkiye’den 7, Japonya’dan 4, Rusya’dan 2, İspanya, Avusturya ve İtalya’dan birer olmak üzere toplam 16 firma, neden bu işe “sazan” gibi atlamıyorlar?
Yanıtı açık… biri, ihalesi yapılmış; diğeri resmi izinleri dahi tamamlanmış “2 yeni ulaşım projesi”, Boğaziçi’nden 3’üncü köprüyü tümüyle “gereksiz” kılıyor.
Temeli seçimlerden önce Başbakan tarafından atılan ilk proje, Anadolu ve Avrupa yakaları arasında “otomobiller için” öngörülen “karayolu tüp geçiş” projesi. Açıklandığına göre 1’inci ve 2’nci köprüde tıkanıp kalan otomobiller Boğaz’ı deniz altından geçecekler. Yani kimse 3’üncü köprü için 30 km. kuzeye gitmeyecek. Marmara kıyılarında Anadolu yakasından dalıp, Avrupa yakasında Tarihi Yarımada’yı sarmalayan sahil yoluna çıkacaklar...
Binlerce yıllık Suriçi’ne otomobil pompalayacağı için uzmanların karşı çıktığı projeye Ulaştırma Bakanlığı’nın başlıca savunması ise 1’inci ve 2’nci köprüyü de rahatlatacağı yönünde..
Ro-Ro geliyor
Kuzeyde tasarlanan 3’üncü köprüyü gözden düşüren diğer proje ise özelleşen İDO’nun daha şimdiden “başlıyoruz” dediği Ro-Ro seferleri.
TIR’ların ve kamyonların İstanbul-Tekirdağ ile Bursa-Bandırma kıyıları arasını 2.5 saatte geçecekleri Ro-Ro seferleriyle, aynı güzergâhın 6-8 saatte alınacağı 3’üncü köprü ve bağlantı yollarından çok daha akıllıca, ekonomik, rahat, hızlı ve “çevreci ulaşım” sağlanacak. Dahası, İstanbul’un ağır vasıtalarla çiğnenmesi ve kuzey ormanlarının köprüye kurban edilmesi de önlenmiş olacak.
Yani, Başbakan’ın “3’üncü köprüyü kamyonlar için yapıyoruz” sözü geçersiz kalacak.
Şimdi söyler misiniz; hangi ciddi ve hesap kitap bilen yatırımcı, yapımına başlanan “otomobil tüp geçiş” ile İDO’nun programına aldığı Ro-Ro seferleri karşısında “3’üncü köprüden para kazanma”yı hayal edebilir?
İDO’nun yeni sahipleri “Tepe-Akfen-Souter-Sera” grubu adına konuşan Akfen Holding CEO’su Süha Güçsav diyor ki; “Yeni köprü, tüp geçit ve yeni otoyoldaki gelişmeleri değerlendirdik. Stratejik bakışlarımız var. Ro-Ro projemizle Trakya ve Anadolu’yu denizden birleştireceğiz.” (1 Ağustos 2011)
Eğer bu sözler gerçekleşirse, 3’üncü köprüye değil müşteri, üzerinden geçmek isteyen bir kamyon şoförü bile bulunamayacak…

Oktay Ekinci/Cumhuriyet