Makaleler "Şükran Soner"
Abbas Güçlü Ahmet Tan Alev Coşkun Ali Eralp Ali Sirmen Ali Tartanoğlu Alican Uludağ Altan Öymen Arslan BULUT Ataol Behramoğlu Atilla Kart Aydınlık yazarları Ayşenur Arslan Barış Yarkadaş Bedri Baykam Bekir Coşkun Bilim Teknik Bozkurt Güvenç Burak H. Özdemir Bülent Soylan Can Ataklı Can Dündar Celal Şengör Cengiz Önal Cengiz Özakıncı Cevat Kulaksız Ceyhun Balcı Coşkun Özdemir Cumhuriyet yazarları Cüneyt Arcayürek Deniz Kavukçuoğlu Doğan Kuban Dr. M. Galip Baysan Dünya haberleri Ece Temelkuran Ekonomi Emin Çölaşan Emine Ülker Tarhan Emre Kongar Erdal Atabek Erdal Atıcı Eren Erdem Ergin Yıldızoğlu Erhan Karaesmen Erol Manisalı Ertuğrul Kazancı Eğitim Ferhan Şensoy Fikret Bila Fırat Kozok Gündüz Akgül Güner Yiğitbaşı Güngör Mengi Güray Öz Gürbüz Evren Hakkı Keskin Hasan Pulur Hayrettin Ökçesiz Hikmet Sami Türk Hikmet Çetinkaya Hulki Cevizoğlu Hüner Tuncer Hüseyin Baş Işık Kansu Işıl Özgentürk Kemal Baytaş Kemal Kılıçdaroğlu Kurtul Altuğ Köşe Yazıları Kürşat Başar Levent Bulut Levent Kırca Leyla Yıldız Mehmet Ali Güller Mehmet Faraç Mehmet Haberal Mehmet Halil Arık Mehmet Türker Melih Aşık Merdan Yanardağ Meriç Velidedeoğlu Mine Kırıkkanat Miyase İlknur Mustafa Balbay Mustafa Mutlu Mustafa Sönmez Mümtaz Soysal Müyesser Yıldız Necati Doğru Necla Arat Nihat Genç Nilgün Cerrahoğlu Nuray Mert Nusret Ertürk Oktay Akbal Oktay Ekinci Oray Eğin Orhan Birgit Orhan Bursalı Orhan Erinç Rifat Serdaroğlu Ruhat Mengi Rıza Zelyut Sabahattin Önkibar Saygı Öztürk Sağlık Selcan Taşçı Serpil Özkaynak Sevgi Özel Sinan Meydan Siyaset Soner Yalçın Spor Sözcü yazarları Süheyl Batum Tarih Tarım Tayfun Talipoğlu Tekin Özertem Tülay Hergünlü Tülay Özüerman Tünay Süer Türey köse Türkiye Türkkaya Ataöv Utku Çakırözer Uğur Dündar Uğur Mumcu Vatan Yazarları Video Yakup Kepenek Yazı Dizileri Yaşar Nuri Öztürk Yaşar Öztürk Yener Güneş Yeniçağ yazarları Yurt Yazarları Yüksel Pazarkaya Yılmaz Özdemir Yılmaz Özdil Zeki Tekiner Zeynep Göğüş Zeynep Oral Zulal Kalkandelen chp genel lozan muharrem ince Çiğdem Toker Ömer Yıldız Özdemir İnce Özgen Acar Özgür Mumcu Öztin Akgüç Ümit Zileli İlhan Cihaner İlhan Selçuk İlhan Taşçı İnci Aral İrfan O. Hatipoğlu İsmet İnönü Şükran Soner

Yaşamsal sorunlarımız... Demokrasimizin gidişi, hukuk devletinin işleyişi, ekonomik gidişat... Kürt açılımı, Suriye politikaları, İslam dünyası içindeki denge değişimleri, Türkiye’nin rol model oluşturma gücü üzerinden gelişmelerin masaya yatırılmadığı, tartışmaların yapılmadığı günümüz yok... Bir diğerini çürüten gelişmelere ilişkin çelişkili bilgilendirmeler, görüşlere, katlanarak bilgi kirliliği de eklendikçe... Döne döne başımız dönüyor... Aylar, haftalar, günler, bazen saatler içindeki haberler, gelişmelerle doğru bildiklerimiz, doğru sandıklarımız tersyüz oluveriyor...
Dün en çok konuşulan, tartışılan gündem üzerinden, Kürt açılımından verilen haberler, yapılan tartışmalara bir bakın hele... Bayram öncesine kadar sürekli altı çizilen ana görüş; “barış süreci olumlu gelişiyor, açılan paketin olumlu etkileri yaşanıyor..” iken, dün görüş alan haber sunucuları ile program yapımcılarının en çok yineledikleri sorular; “Barış sürecinde kırılmalar mı var? Çatışmalar yeniden gündeme gelebilir mi?” kaygılarını da içeriyordu... Bizi ilgilendiren Kürt açılımı, gelişmelerinin odağında bizdeki taraflar, belirleyiciler üzerinden gelişmelere bakılır, tartışılırken, aynı tarafların, aynı tez sahiplerinin sürecin yürümesine ilişkin gelişmelere dış odakları eklemenin ötesinde öne çıkarmaları dikkat çekiciydi...
Dikkatinizi çekmeliyim, bizim İktidarları ve Kürt cephelerinin daha önce hiç dillendirmedikleri, uzaktan, dışardan bakanlar arasında olarak bizlerin altını çizdiğimiz kimi gelişmeler şimdi zorunlu gündemde... Daha düne kadar Suriye’de iç savaş bağlantılı yaşanan önemli gelişmeler arasındaki Suriye Kürdistanı, Rojava olgusu ağızlara alınmazken bizdeki Kürt açılımına yansımaları artık iki tarafın da dilinde. Aynı günlerde Kuzey Irak yönetimi ile içli dışlı Merkez yönetimini tanımayan İktidarlarının, CHP’nin ziyaretini şiddetle eleştirmişken, şimdi diyaloğa yönelmesi kuşkusuz anlamlı bir gelişme. Kuzey Irak’ta aylar önce ilan edilmiş, bölgenin dört ülkesinin Kürt siyasal temsilcilerinin toplantısının sürekli ertelenmesinin anlamının ise bölgedeki çok önemli denge değişiklikleri olduğu kuşku götürmez.

***

Barış umudunun kırılmaması, çerçevesi, dün İktidarları iradesinde, istihbarat örgütleri ağırlıklı yürütülmüş uzlaşmalar, takvimlerin işletilmesinden çok, yaşanmış süreçte çatışmaların durmuş olması, insanların ölmemesi bağlantılı toplumda gelişen barış umudu, iradesine bağlanıyordu. Tarafların uzmanları pek çok noktadan barış sürecinin işletilmesi koşullarına uyulmadığını, suçu karşı tarafa yükleyerek çok önemli nedenleri ile sayıp durdular. Elbette odakta PKK’nin silahlı güçlerinin anlaşma koşullarına uyulmayarak çekilmemiş olması odağa oturtuluyor, sorumluluk, nedenleri üzerinde çok farklı, baş döndüren nedenler sayılıyordu. Doğrusu insanların ölmediği yaşanan süreçten sonra, yeniden kan dökülmesi sorumluluğunu üstlenmek barış isteyen çoğunluğun gönlündeki yerini kaybetmek ile de eşanlamlı olabilir. Siyasi partilerin anayasa komisyonundan siyaseten çekilen taraf olmak istememeleri gibi bir durum da, yeniden kan dökülmesi sorumluluğunu üstlenmeden korkmada da geçerli, umut kaynağı olabilir.
Dünyada, hele de bölgede siyasal güç dengeleri üzerinden öylesine kısa zaman dilimleri içinde öylesine büyük değişiklikler yaşanıyor ki... Medyatik vitrindeki gelişmelerle kapalı kapılar arkasındaki çatışma, pazarlık, uzlaşma gündemleri arasındaki uçurumları göremeyecek bizler için kimi yeni gibi gelen gelişmelerin çoğu gündemden bile düşmüş olabilir... ABD’nin Esad yönetimine kimyasallar bağlantılı operasyonu beklenirken, tersine dönüşle Esad yönetimini en azından bugün için güçlendiren, Suriye’ye yerleşik istenmeyen radikal İslami, dış odaklı silahlı muhalefetle ipleri kopartan bir yeni fiili uzlaşma noktasına gelinmedi mi? Çok daha çarpıcısı, artık tam tersini aylar, yıllar haykırmış Türkiye, İktidarları yönetimi bile fiilen onaylama noktasında değiller mi? Üstüne üstlük MİT çalışmaları üzerinde dünya medyasında hedef tahtası yapılan Erdoğan İktidarları, yıllardır giriş çıkışa açık bıraktıkları sınırı denetlemek zorunda kalma noktasındalar. Radikal İslami, dış örgütler ağırlıklı Suriye muhalefeti ile işbirliği suçlamalarını da reddediyorlar...“Kol kırılır yen içinde” tezi ile övünülen İktidarları cephesi içindeki çatışmacı gelişmelere gelince... En baskın medyalarından su yüzüne çıkan tartışmalarla Erdoğan-cemaat cephesi ağırlıklı, özünde siyasal İslamcı Türkiye’ye uzanmış tüm örgütlenmeleri, odakları kapsayan, içten, iktidar, güç çatışmalarının sanki yen içinde kalabilme koşullarında kırılmalar var. İktidarlarının, cepheyi dağıtmamaya yönelik Kürt açılımı üzerinden demokratikleşme paketinde öncelikleri siyasal İslamcı açılımlara, haklara vermesi bundan. Siyasal İslama hizmetin adımların biat kültürü içindeki etkin yapıştırıcılığı bugüne kadar çok işe yaramıştı. Bundan sonra işe yaramaması söz konusu olsa da halkın gözünü boyama, seçmenden oy almada etkinliği çok tartışmalı... İşler sarpa sarıyor...

1908 24 Temmuzu’nda sansürcüleri matbaalara sokmayarak gazetciliğin, düşüncenin özgürlük savaşımını veren gazeteciler, bu yılın 24 Temmuz gününe, ekonomik gelişmişliği, demokrasi tarihi ile tersine orantılı olarak dünyanın en büyük gazeteci cezaevi konumuna düşürülmüş Türkiye’de, basın özgürlüğüne ilişkin her alanda krizin doruk naktasında bir tablo ile girdiler... Basın özgürlüğünün askeri darbeler dönemlerinde daha ağır sorunları karşısında, özgürlük, hak savaşımında üzerlerine düşen görevleri yapmaktan uzakta kalan meslek örgütlerimiz, çaresizliğin refleksi olarak var olan tüm örgütlenmeleri ile oluşturdukları Gazetecilere Özgürlük Platformu çatısı altında dün dönemin ikinci Uluslararası Özgürlük Kongresi ile yaşanan sorunları çok boyutlu olarak gündeme taşımaya çalıştılar. Tabii halkının, ülkesinin, doğal olarak basın özgürlüğü sorunlarının karanlıkta kalması yolunda İktidarlarından talimatlı çoğunluk medya insan hakları, demokrasi, hukuk devleti düzeni işleyişinin de güvencesi bu acı gerçekleri bir kez daha yok saydı...
Türkiye’nin basın özgürlüğü krizinin savaşımında, toplumun gerisinde kalmış medya gerçeği karşısında, dünyanın bilinen en önemli uluslararası gazetecilik örgütlenmelerinin, tam dayanışma ve destek vermek üzere Türkiye’deki Gazetecilere Özgürlük Platformu’nun yanında yer almaları dikkat çekiciydi. Öncelikle basın özgürlüğünde, ülkenin insan hakları, demokrasi, hukuk devleti düzeni işleyişleri paralelinde, büyük dalgalanmaların yaşandığı ülkemizde, dünya gazetecilik, basın özgürlüğü savaşımını veren örgütlenmelerin atağa kalkışlarının kritik, tarihsel dönemeç süreçlerine ilişkin bir not bilgiyi sizlerle paylaşmalıyım...

***

Basına yasakların, baskıların gündeme girdiği 12 Mart, 12 Eylül askeri darbe süreçlerinde de gazetecilerin, medya sahiplikleri ve örgütlenmelerinin hak arayışlarının zora düştüğü yıllarda, başta Dünya Gazeteciler Sendikaları Federasyonu, ilgili hak-özgürlük savunucusu meslek örgütlenmelerinin hem doğrudan çıkışları ile hem de Türkiye’ye gelerek yaptıkları toplantılar, etkinliklerle basın özgürlüğünün önündeki sorunların, olumsuz uygulama, yasakların kaldırılması yolunda verdikleri savaşım, büyük dayanışmayı anımsatmalıyım... AKP İktidarları icraatları sürecinde uluslararası gazetecilik örgütlerinin çıkış ve dayanışmalarında ise bir patlama söz konusu... Çok sayıda gazetecilik, yayın örgütünün Türkiye’ye dönük sayısız raporu, yasaklara yönelik protesto, uyarı kampanyalarında patlama, basın özgürlüğüne yönelik baskıların katlanmış olmasının tek başına kanıtları. Uluslararası Gazeteciler Federasyonu, Avrupa Medya Özgürlüğü, Avrupa Gazeteciler Federasyonu, Uluslararası Basın Enstitüsü, Sınır Tanımayan Gazeteciler, Uluslararası Yayıncılar Birliği, Güneydoğu Avrupa Medya Örgütü, Uluslararası PEN örgütlenmelerinin heyetlerle Türkiye’ye gelerek raporlar hazırlamaları, kongrelerini dayanışma adına Türkiye’de yapmaları cabası. Askeri darbe döneminden daha ağır olarak Türkiye’de 2. Gazetecilere Özgürlük Kongresi’nin yapılma gereğinin duyulması, İktidarlarının özgürlükleri katleden icraatlarının vahametinin aynası...

***

Türkiye’nin ekonomik, insani gelişmesi, demokrasi birikimi ile tersine insan hakları, hukuk devleti düzeni, demokrasi karnesinin düşürülmesinde başrol oynayan basın özgürlüğü karnesinden satır başlarını bile bir köşeye taşımak olanaksız olduğuna göre, 2. Gazetecilere Özgürlük Kongresi’nden, gazetecilik örgüt liderliklerinin kimi çarpıcı cümlelerini sizlerle paylaşmakla yetinelim...
- Sorunumuz basın özgürlüğü ile sınırlı değil, toplumun ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü, toplantı gösteri yapma özgürlüğüdür...
- Toplumun, siyasi iktidarın 10 yılda adım adım yarattığı korku imparatorluğunu 11. yılında yıktığı bir ortamda, biz gazetecilerin korkarak, susarak, gerçekleri gizleyerek bir yere varmamız mümkün değildir...
- Bizler konuşmaktan, fikrimizi açıklamaktan, hakkımızı aramaktan, doğruları haberleştirmekten, işten atılmaktan, sendikalaşmaktan, birbirimize sahip çıkmaktan korkarak, toplumun dayanışma çağrılarına kulaklarımzı tıkayarak bu demokrasi mücadelesine katkı veremeyiz...
- Meyda patronları; sermayenizi kaybetmekten korkarak bir yere varmazsınız, nasıl olsa bir gün kaybedeceğiniz medyanızı şimdiden halkın sesiyle paylaşın, hiç değilse onurunuzu kurtarın...
- ABD’de gaz kaçağı patlaması Türkiye’deki televizyon stüdyolarından hissediliyor. Ama Türkiye’de evlerin balkonlarına, otel lobilerine, insanların yüzlerine atılan gaz bombalarından hiç kimse haber kokusu alamıyor...
- Tahrir Meydanı, Adeviye gösterilerini ekranlara taşıyan Türk medyası, ne Taksim’i, ne Silivri’yi, ne Lice’yi, Reyhanlı’yı, Uludere’yi görüyor...
- Türkiye medyası, ne yazık ki meslektaşlarına sahip çıkmadı. Bir avuç meslek örgütü, bir grup gazeteci, birkaç yayın kuruluşu tutuklu gazeteci yakınlarıyla birlikte yıllardır Türkiye gündemine girebilmek için çaba gösteriyor...
- Basın özgürlüğü mücadelesinde ilk önce korkup susan medya sahipleri oldu. Sonra da yazıişlerini susturdular...

Başlığımı CHP Genel Başkan Yardımcısı Faik Öztrak’ın dünkü basın toplantısından alıntıladım. Palalı demokrat turizmcinin bir elinde palası, öteki eliyle polisin sırt çantasından gaz bombasını çıkarmaya yardım eden görüntüsü televizyon haberlerinde birden çok yayımlanınca, gecikmiş kamuoyu vicdanı sızlatılamasa da kıpırdatıldı. İktidarları cephesinden hak-hukuk, adalet duygularını yaralayan yandaş kayırmacılığından, hukukun aranacağı sözleri verilen açıklamalara geçiş örnekleri görüldü. Savcılığın serbest bırakılmasına üst yargıda itiraz edeceği haberleri günler boyu verildikten sonra da, işleme geçilemeden palalı turizmcinin elini kolunu sallayarak yurtdışına çıktığı öğrenildi.
Aynı gün ve saatlerde, polisle fiili çatışmaların içinde oldukları, suç eylemleri hiç saptanamamış, Taksim Dayanışma grubunun öğelerinin her kademeden yöneticileri ile Gezi Parkı, Taksim bölgesinden toplanmış çok sayıda duran, yürüyen insanlar, polisten yedikleri sayısız gaz bombası, ilaçlı suyun üstüne, terör örgütü suçlaması ile her yerden toplanarak gece yarılarından sonra evleri basılıp suç kanıtları aranarak günlerle gözaltında tutulmuşlar, tutuklanma istemi ile mahkemeye çıkarılmışlardı...
Gezi Parkı’nın artık milyonları bulan destekçilerini, yüz binlerle sayılacak pasif direnişçilerini toptan yargılamaya, karalamaya yönelik en ağır provokatif suçlamalar “camide içki içilmesi”, “başörtülü annenin çocuğu ile birlikte ağır tacize uğraması” olayları için polis, Diyanet kadroları tam seferber edildikten sonra ortaya konabilen sonuç verilere gelince; “kanıt yok” oldu. Bu ülke, bu türden provokasyonlardan az mı çekti, az mı bedel ödedi? Yakın tarihimizin iki kara lekesi 6-7 Eylül, peşi peşine Alevi katliamları, tam da aynı türden, en ucuzundan provokasyonların sonucu değiller miydi? Ya Başbakan başta olmak üzere İktidarlarının cephe olarak ağızlardan düşürmediği bu iki çok provokatif olayın sürekli dillendirilmesi sonucu halkımız galeyana gelseydi?

***

Kitleler değil, bir avuç militan bile kışkırtıldığında sopalı, palalıların ortalığa saçılmalarıyla yaşanan toplumsal dehşet yeterince ürkütücü değil mi? Görüntülere takılmış bir sürü yaralı, görüntülerle kanıtlanamayan ve canlarından olan gençlerimiz, hâlâ yoğun bakımda canıyla boğuşan birden fazla kişi; katlanan sayılarla da hedef alınarak yakından atılmış misket mermisiyle gözü çıkmış, yaralanmış olanları var... Orantısız güç kullandırılan polis, konumları anlaşılamayan sivil polis ve ilişkilendirilmeleri hukuken bir yerlere oturtulamayan gönüllülerle işlenen bal gibi de İktidarlarının teröründe ve şiddetinde dur durak yok... Demokrasinin olmazsa olmazı eleştiriye katlanamama, sivil diktatoryal güdüler sergilenmekte...
Yetmiyor, Meclis çoğunluğuyla istenen yasaların çıkarılması bile yetmiyor. Torbaların içine torbalar konularak gece yarısı sonrası yasalarla Meclis’ten çıkarılan yasalarla güncel, acil olmayan her alana, ileriye, yıllara yönelik yasalar, yararlanacak ya da bedel ödeyecek tarafların ruhları bile duymadan çıkarılıyor... Satır arası haberlerde “sözleşmeliler yararlanacak ama 4-C’liler yararlanamayacak” cümlesini duyduğunuzda siz ne anlıyorsunuz? Haberciler hiçbir şey anlamadıkları için elbette, anında sosyal medyadan gelen sitem, soğuk şakalara nasıl yanıt verebileceklerinin şaşkınlığını yaşıyorlar. Sözde bu konuları anlar sayılanlardanım. Çevremden gönderilen, çıkmış torba yasaların içindeki yasaların içeriği üzerinden ne olup bittiğinin altından çıkamıyorum. Danıştığım iş hukukçusu dostlar, bilim insanları da çoğunluğunu yanıtlayamıyorlar. Laf aramızda çoğu ilgili bakanın bile hangi işleri kotardıklarından haberli olduklarını hiç sanmıyorum. Ama havaya bakarsanız Başbakanımız her şeyi biliyor, her şeye o karar veriyor.
Uzmanlık alanı olduğu için sopalı piyasa düzenlemesini eleştiren Öztrak’ın dünkü basın toplantısında ayrıntılı bilgi verdiği doların önlenemez yükselişi, Merkez Bankası’nın devreye sokulması, istenen sonuçlar alınamayınca da bankaların spekülatif oyunlar içinde olma suçlaması ile hesaplarının inceleneceğinin duyurulması olayına, işin vahamet boyutlarına geçersek... İktidarlarının yere göğe oturtulamayan piyasalar ekonomisindeki başarısının kaynağı olan sıcak para akışında rüzgârlar tersine esince... Korkulanların hepsi üst üste yaşanır oldu. Doların önlenemez yükselişi, sıcak paranın çekilişi, cari açık büyümesinde patlama.. üst üste gelince, Merkez Bankası’nın özerkliği sorgulanır oldu. Piyasalara sokulan dolarla da yükselen ateş düşürülemeyince, spekülatif işlerden bankaların suçlanması, hesap sorulacağının duyurulması... Sopalı piyasa düzeni...

Günlerdir Silivri Ergenekon yargılamaları ile Diyarbakır odak, üniversitelerde yaşanan öğrenci çatışmalarının haberleri yan yana. Bana göre birinci ortak paydaları gerçekte olup bitenlerin anlaşılır olmaktan uzak tutan, kasıtlı ya da kasıtsız, kördüğüm oluşumlardan da kaynaklanan, ağır medyatik otosansürden geçmiş halleri... İddianamede ne denirse denilsin, artık Ergenekon terör örgütü çatısı altında yargılananların, devleti hedef almış ortak gizli örgütün üyesi olduklarına en fanatik iktidar, siyasal İslami cephe, Cumhuriyet karşıtlarını, fanatik yandaşlarını bile inandıramazsınız. Üniversitelerde yeniden ortaya çıkan öğrenci çatışmalarının da uzaktan yakından bir düğmeye basılması, provokasyon haliyle ilgisi yok...
Hani Silivri’de bağımsız yargı, sivil hukuk devleti düzeni, insan hakları ihlallerini görmezlikten gelerek, en azından hafife alarak 12 Mart’ın öncelikle sol ve gençliği, 12 Eylül’ün çok daha baskın hem sol hem de işçi sınıfı tüm örgütlülükleri silindir gibi ezme hesapları gibi, bu kez de Cumhuriyetçiler cephesini kırmaya yönelik işlemesinin hesapları yapılıyor ya... 12 Mart - 12 Eylül askeri darbe hukuklarının, insan haklarına aykırı, kişinin suçu ortaya konmuş, kanıtlanmış olarak yargılanmasından uzak, toptancı suçlamalarla yargılanmalarındakinden beter bir karmaşa, kaos yargılamaların daha birinci aşamasında ortalığa saçılmış durumda...
Savcılığın esas hakkındaki mütalasının geri alınması isteminde, ortaya konulan verilerden kimi satır aralarını sizlerle paylaşmaya çalışacağım. 5 yıldır yargılanan birçok sanığın birden kendi durumlarının özelini açıklarlarken altını çizdikleri olgu, iddianame ve aynı çerçevede hazırlanmış esas hakkındaki mütalaaya göre 313. maddeden yargılanmakta oldukları, tutuklandıkları ancak yeni gelinen süreçte 312. madde ile suçlandıkları yolunda. Köşe yazısına hukuku sığdıramayacağımıza göre, “silahlı cebir şiddet örgütü suçundan, mağdurun devletten hükümete dönüştürüldüğü, mağdur edildiği” suçlamasına indirildiklerini söyleyebiliriz. Söz konusu eylem ve suçlamalarda buna göre hukuksal düzenleme yapılmadan...

***

Bu arada sırası gelmişken şu ünlü Ergenekon şemasının kendisinin okus pokus değiştiği halleri de unutmayalım. Mahkemede dinlenmesine gerek görülmeyen, Meclis komisyonunda dinlenen MİT’in bu konuya yönelik en yetkili tanığı, oradaki tutanaklara da geçtiği üzere davaya söz konusu şema ve isimlerin gerçekle ilişkisi olmadığını söylemiş. Binlerce, on binlerce sayfalar üzerinden genele ve özele ilişkin söz alan sanıkların, olayları tersyüz eden çelişkiler, sahtelikler, yanlışlar, yalanlar üzerinden söylediklerinden örnekler almanın pek de bir anlamı kalmıyor. Ortaya bir arapsaçı, akıl-mantık-hukuksuzluklar dev yumağı çıkıyor.
En çok yinelenen vurgulamalar yıllar süren bir yargılama sürecinin sonucunda, ilk polis sorgulamasına dayalı ana metnin ötesinde bir esas hakkında mütaalanın ortaya çıkamadığı yolunda. Özetle ceza yargılamasının özü, tanıklı duruşmalar, sorgulamalar sonucunda söylenip yazılmış, tutanaklara geçmiş bilgiler süzgeci gündemde değil. Zaten mahkeme de deliller değerlendirmesi yapmadan, esas hakkında mütalaa verilmiş. Sanıklar hem genel hem de kendi özellerine ilişkin, hukukun en olmazsa olmaz ilkesi gereği, delil değerlendirmesi yapılmadan nasıl savunma yapabileceklerini soruyorlar. Şöyle bir düşünün bakalım hukukçular, bilirkişi raporları yüz binlerce sayfada sayılmış delillerin büyük çoğunluğu için “gerçek” dememişler. Sanık zaten reddetmiş, mahkeme bu delilleri tanıyıp tanımadığını ortaya koymadan, bu deliller üzerinden savcılık esas hakkındaki suçlamasını yapmış, ona göre ceza hükmedilmesini öngörmüş... Aklınız alıyor mu?
Önceki gün yarım günlük duruşma izleyerek tuttuğum notlardan bu kadarcık alıntılarla bile üzerime karabasan çökmüş bulunuyor. Dün izlemediğim oturumlar sonrasında ne karar verilirse verilsin özde bir şeyler değişmeyecek. Bir şeylerin değişebilmesi için sil baştan kişiler ile suçlamalar arasında maddi delillere dayalı bağlantı kurulması gerek. Sadece düz okumada 10 yılda bitebilecek dosyalar üzerinden bu işin altından kalkılabilinir mi?
Derler ki; bu davanın sonucu değil, süreci ile yaşatılanlar anlamlı, önlemli... TSK kadroları, siyasetçiler, gazeteciler ile bu davadan beklenen amaca ilişkin sonuçlar fazlası ile alınmış bulunuyor... Ergenekon terör örgütü, darbecilerle hesaplaşma, terör örgütü davası ile toplumda yaratılmak istenen sonuçlara ulaşıldı. Hak-hukuk ihlalleri, insanların ağır hak kayıpları, kurumların aldığı yaralar, kurunun yanında yaşın yanmış olması halleri, dönemin ruhuna, kutsal amacına göre ayrıntı sayılabilir... Nasılsa yargılamanın en sonunda kanıtlanamayan suçlar için davaların düşmesi kaçınılmaz değil mi? Aslında bu kadar bedelden sonra “Affedersiniz yanlışlık yaptık, haksız suçlamalar olmuş” demek siyaseten daha zor. 12 Mart-12 Eylül sonrasında düşen davalarının hesabı mı soruldu? En iyisi iktidarlarının affı ile kapanır...

İktidarlarının korosu Silivri’de CHP milletvekillerinin öncülüğünde yargının tarihte ilk kez saldırıya uğradığını ilan etti... Biz Silivri’yi yakından izleyenler, soğukta soğuk suyla püskürtülenlerin, üzerlerine gaz fışkırtılanların, orantısız güç mağdurlarının sorgulanması bile gündemde olmadan... Söz konusu edilen yargıya saldırının nasıl olduğunu anlayamadan, tak şak ilişkileri devreye girdi, savcılık CHP milletvekillerine yönelik soruşturma başlattı...
8 Nisan öncesi CHP milletvekillerinden bir heyetin İçişleri Bakanı ile güvenlik önlemlerinin alınması konusunda görüşmelerine umut bağlamıştım... Aklımca hukuk devleti düzeninin işleyişi çağrısı ile duruşma günü tutuklu sanıklarla dayanışma için gelen on binlerin Silivri çevresinde güvenlikli, insanca bekleme koşullarının sağlanması yolunda, bu kez kimi insancıl, yaşamsal önlemlerin alınacağı yönünde bir umuda kapılmıştım...
Dünyada bir benzeri olmayan cezaevi kampusu içindeki yargılama, duruşma salonları, kent dışında büyük tecrit yetmezmiş gibi Silivri’ye dayanışmaya gelenler yıllardır kamuoyunun ayırdına varamadığı, yılgınlığı sağlamaya yönelik çile çekiyordu... Şehirler arası gece boyu süren yolculuklar ya da İstanbul içinden birkaç saatlik uzaklıktan, gününü yakarak gelebilme zorunluluğu bir ayrıntı sadece. Soğukta titremeyecekleri, tuvalete gidebilecekleri bir simit, sandviç olsun yiyecek bulabilecekleri mekânların dışında, otoban üzerinde konvoy olarak dizdirilen araçlarının içinde ya da ayazda dışarda beklemeye mahkûm tutuluyorlardı... Silivri Cezaevi kompleksi içinde insanca bekleme, yiyecek bulabilme, ısınma, tuvalete gidebilme koşullarının yaratılmasını ummuyordum tabii ki...Hiç değilse koskoca çayırlık alanda toplanmalara izin verilir, aşılamayacak bariyerler cezaevi, duruşma salonları çevresine çekilir, başka başka kentlerden, İstanbul’un saatlerce uzağındaki merkezlerden gelenler birbirlerinin kalabalığında ısınıp buluşabilirler sanmıştım. Belki bir umut cami tuvaleti, bakkal yolu açılırdı. Olmadı İşçi Partililerin çadırı çevresi, çay ocağı, tuvaletinin kullanılabilmesine kolaylık sağlanabilirdi... CHP’nin insanca koşullar, güvenlik önlemi ricalarına yanıt verilmesine bile gerek duyulmamış, geçmiş uygulamalardan daha acımasız soğukta basınçlı soğuk su, gaz sıkılması eylemleri ile insanlara bir daha gelmemek üzere tövbe ettirme yolu seçilmişti...


***

Evinden battaniyeye sarılmış telefon eden, yıllarını siyaset içinde geçirmiş, toplumsal olaylarda deneyimli emekli milletvekili yakınım, “Arabam ve avukat kimliğimle de duruşma salonu yakınlarına saatler içinde ulaşamadım bile. Fena halde ıslandım, gaz yemediğim halde genel havaya yayılandan nefes almakta zoranıyorum. Gaz, basınçlı su yemiş insanların hallerini düşünemiyorum...” diyordu... Duruşma salonu içindekilere bakarsak... Zaten benzer toplumsal davalar için örneği olmayacak boyutlarda küçük salon çilesi vardı. Her gün gelen gazeteci arkadaşlar, “oturacak yer kalmıyor, çalışamıyoruz” diye öfkelerini bizden çıkarıyorlardı... Gazetecilere lütfettikleri, zaman zaman üstüne milletvekilleri ile paylaştırdıkları yeri de kapatmışlar. Biraz daha geniş alan olan avukatlara ait, yine bir kısım milletvekillerini aldıkları karşı bölümü de milletvekillerine boşken yasaklamışlar...
Sabah karanlığında gelen çok az sayıda tutuklu yakını, izleyicinin sığabildiği arkadaki bir iki yüz kişilik yere hem gazetecileri hem milletvekillerini de alarak ek işkence vaziyetleri üretmişler... İşte CHP milletvekilleri bu yeni işkence yöntemine itiraz edip boş bırakılan, daha önce oturulmuş yerlere geçmek isteyince, ortaya Başbakan’ın bile hiç içi sızlamadan sözünü ettiği “bağımsız yargıyı basma” sahnesi, suçu oluşmuşmuş...
Silivri üzerinden bol keseden, ele geçirilmiş medya bombardımanında, üstlenilen ayıplı rollerde kendilerini, vicdanlarını aklama adına sorumsuzca kimi suçlamalardan her gün gazetecilik mesleği, etiği adına bir daha, bir daha utanmaktan, işkembeden atma içerikli ucuz suçlamalara şaşırmaktan, üzülmekten hâlâ vazgeçemiyorum... “CHP kimi hukuk ihlallerini eleştirebilir, milletvekillerini savunabilirmiş ama toptan Ergenekon’a, suçlu sanıklara sahip çıkması doğru muyumuş? Hadi İP’lilerin başkanları, yöneticileri yargılandığı için protestoları makul sayılabilirmiş.”Yurtdışından duruşmaları izleyen gazetecilik meslek örgütlerinin yöneticileri isyandalar... Cezaevi içinde, duruşma salonunda başlayarak ancak gazetecilik eylemlerinden sorgulanmış gazeteci arkadaşlarımızın terör örgütü üyeliği suçlaması ile yargılanmalarına karşı çıkıyorlar. Düşüncenin suç sayılması, yargısız infaz içerikli tutukluluklar, sayısız hak hukuk ihlallerinin kalın kalın altını çiziyorlar. Özel yetkili mahkemelerin varlığının doğrudan hukuksuzluk nedeni olduğunun, ceza hukukunda kişiyle ilişkilendirilmemiş suç icadının insan hakları, hukuk devleti düzenine aykırılığını birbirinden çarpıcı örneklerle açıklıyor. Bizimkilerde utanma arlanma yok ki...

Ülkemizde barış içinde birlikte yaşama, Kürt sorununda çözüm sürecini Silivri’yle ilişkilendirmenin, sorunları birbirleriyle bağlantılandırıp kilitlemenin, günahı vebali iktidarlarının, iç-dış odaklı büyük stratejistleri, düşünce kuruluşlarının... Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyet devrimleri, laiklik, ulus devlete, özü ile en çok da evrensel insan hakları, hukuk devleti düzeni, gerçek demokratik düzen işleyişine yönelik savaş ilanı boyutunda kampanyaların aralarındaki ilişkilendirme, zamanlama bağları hakkında önceleri en küçük bir fikrimiz, önyargımız yoktu... 1.-2. Cumhuriyetçiler numaralandırılmasının dahi, ağırlıklı Sovyet eksenli soldan liberalizme kayanların yeni arayışları, özgür düşüncelerinin ürünü, bir tür emperyalizm karşıtlığından kaçış olduğunu düşünebilecek kadar saftık...
Yeni emperyalizm, tek kutuplu dünya düzeninin çarklarının işleyişinde, daha doğrusu iki kutuplu dünyadaki diktatoryal yapıyla da olsa Marksizm uygulamalarının kırılması, Marksizm tehdidi altında kapitalizmin, emperyalizmin demokratikleşme, sosyal devlete geçişten vazgeçmeleriyle... İnsana, üretime aykırı, sanal, piyasalar düzeni içinde tekelleşme, büyümeyle, dünya ölçeğinde yaşanan büyük kırılma, sosyal damping sürecinde... Milyarlarla dünyalının kazanılmış haklarının hızla geriye püskürtülmesinde, insanların örgütlü, birlikte hak arama bilinçlerini kırma, birbirlerini boğazlatma refleksleri olarak ırkçılığın, dinciliğin bireyin özgürleşme mucizesi olarak pazarlanması öncelikle yoksul güney dünyası için kaçınılmaz bir sonuç oldu..,
Dünyanın enerji yatakları üzerinde, ağırlıklı İslam dünyasının tümü ile diktatörlükler, birbirinden koparan çatışmacı şeriat yorumlarında, iç savaşlar bataklığından çıkamamaları, milyarlarla Müslümanın halleri-pürmelalleri kader olabilir miydi? Marksist diktatörük bile olsa, insandan yana paylaşımcılığı kırmayı var oluş aracı olarak gören emperyal kapitalizmin, komünizm karşısında ürettiği radikal İslami akımlar, tek kutuplu dünyaya geçişten sonra başa bela olduğunda, “İslami terör” olarak geri dönüşü, bedelleri tırmanınca, sistemden yana ılımlı İslam projelerinin üretilmesi de kaçınılmaz, anlaşılır bir sonuç...
Günümüz yeni dünya düzeninde çıkar paylaşım savaşlarında dengeler öylesine karmaşık, çok boyutlu değişmekte ki... Masa başında dört dörtlük planlar ya uygulamaya sokulmadan ya da sokulur sokulmaz sonuçları ile dengeleri tersyüz ediveriyor... İslami terörü yuvasında kırmak için gerçekleştirilen işgaller sürecinden nasıl kaçılacağının tam hesabı yapılamadan askeri güçle savunulmaktan yüksek maliyetleri nedeniyle kaçınılmaz çoktan vazgeçilen Ortadoğu’nun güvenliğinde stratejik tek ortak İsrail’den sonra Kürtlerin de yetmeyeceği, Türkiye’nin yeni Osmanlıcı kimlikle ittifaka girmesi zorunlu görülüyorken de...

***

Dış odaklı çoğu masa başında kalan senaryolardan bıkkın, somut Türkiye gerçeklerini tartışmak, kaygıları paylaşma önceliğimize saygım sonsuz... Elbette gerçek barış, insan hakları, demokrasi, hukuk devleti düzeninin devamından yana arayışlarla yola çıkılmamış, önünü-arkasını göremediğimiz çözüm sürecine yönelik kaygılarımız büyük... “kazan, kazan” sloganı, uzlaşma kriterlerinde din ve tek mezhep üzerinden kurulumuş bağın öne çıkarılıp Türkiye Cumhuriyeti çatısı altında, demokratik düzen, hukuk devleti koşullarında barış arayışlarının, Cumhuriyetin tüm değerleri baştan reddedilerek, sorun ilan edilerek söz konusu olmadığı ortaya konmuşken, ucu açık bırakılmış bir sürecin neresine güvenilebilir ki.. bile demeye elbet dilimiz varmıyor...
Ama bu kadarı da olur mu? Cumhuriyetten günümüze en uzun süreli, yasama-yürütme-yargı güçlerini avucunun içine almış, güçlü, nerede ise padişahlığı çağrıştıran İktidarlarının sorumluluğunda, hak-hukuk duygularını böylesine ağır yaralayan, Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığını, değerlerini tümden reddeden bir cepheleşme süreci yaşatılabilir mi? İktidarlarını birlikte paylaştıkları TSK’nin Genelkurmay başkanı içinde, üst görevden emekli görevde komutanlar, terör örgütü üyesi, darbeci suçlamaları ile müebette mahkûm edilmek üzereler... PKK terör örgütü ile bile ilişkilendirilmiş, kanıtları kişiselleştirilmemiş suçlananlar ordusu içinde çok sayıda gazeteci, milletvekili, aydınla birlikte... Askeri darbelerle hesaplaşma gerekçesi ile Silvri’de dün yaşanılan, gelinen nokta arasında inandırıcı bir bağ kaldı mı?..
Ortadoğu hesaplarında kimileri yeni oluşumlarda; “Türkiye Cumhuriyeti’ne, Atatürk devrimleri, ulus devlet kimliği, laiklik projesi, toprak bütünlüğü, İslam dünyası içinde eksiği gediği ile tek demokratik model, uygarlık öngörüleri ile..” tarihe gömülmesinde uzlaşmış olabilirler mi? İslam dünyasının Türkiye’ye özenmesinin tek sihirli anahtarını onlar yok saymaya kalkışsalar da masa başı hesapları Türkiye’ye uyar mı? Özetle Silivri’de, iktidarlarının iradesi, sivil hukuk devleti düzeninin işletilmesinden yana somut adımlar atmadıkça, hepimizin gönlündeki Kürt açılımında barışın yolu çizilebilir mi?

Bakan Davutoğlu’nun dün Diyarbakır’da yaptığı konuşmanın zamanlaması kadar, insan onuruna yaraşır barış, özgürlük arayışından söz etmesine karşı söylenecek sözümüz olamaz. Farklı bir söylemle, kamuoyunun karşısına çıkma iddiası, tezleri bilindiği için Yeni Osmanlıcılık düşlerinin eleştirilmesine karşı ortaya attığı “tarihdaşlık” sözcüğünün yaşamımızdaki karşılığını abartılı bir iyimserlikle “çokkültürlülük, barış içinde birlikte yaşama” özlemi olarak algılamaya çalışabiliriz... Suriye gelişmeleri, Arap Baharlarında, Ortadoğu’nun yeniden biçimlenmesinde, iktidarlarının üstlendiği rolün tam tersi olduğu gerçeğini ne yapacağız? Her anlama çekilebilecek “özne” olma kavramına şu günlerin iyimserlik havasında biz de takılmayalım derseniz, ayrımcı milliyetçilikten kaçma adına, tek mezhepten olduğu çok anlaşılır bir İslam kimliğinin altının çok dayatmacı çizilmesiyle nasıl bir demokrasiye, özgürlüklere, barışa varılabilecek ki?..
Gelin, her şeyi evet, ama cuma namazı saatini kimsenin unutturamayacağı sözünün, kürsüden, canlı yayında duyurulmasını, çok alışılmış “din üzerinden siyaset sanatının” sıradan bir aracı olarak sayalım. On yıllık iktidarlarının cuma namazını siyasette kullanma biçimleri, gücü karşısında haksızlıklar, torpillerde çok geçerli bir ayraç işlevi kazanmış olmasına karşı insan hakları, demokrasiden yana nasıl önlem alabileceğiz? Yaşamsal sorun iş bulmada, atama, terfilerde en geçerli araçlardan biri, sorumlu yöneticilerle aynı camilerde cuma namazında karşılaşmak çok geçerli bir yol olmuşsa...
İster inanın ister inanmayın, bilimin en yüksek kurumları üniversiteler, YÖK, rektörler toplantılarının sonunda sıkıysa iktidarlarının özel tercihleri ile seçim sonuçları tersyüz edilerek seçilmiş rektörler toplu cuma namazlarına gitmemeye kalkışsınlar. Sıradan seminerler, jüri üyelikleri buluşmalarında da herkes, herkesi cuma namazına katılmaya çağırma gereğini, katılma zorunluluğu, baskısını yaşıyor. Önümde bir fotoğraf karesi sıradan bir yemekli toplantıda harem selamlık sayılırcasına bir araya toplanmış türbanlı eşler. Hani türbanlı eş durumunda mağdur olmanın edebiyatını hâlâ yapıyorlar ya... Şimdilerde eşi türbansız olanlar rektör atanamıyor. Onların insan hakları ne olacak?
TBMM’den, yerel yönetimlere dek kamu kadrolaşmalarının her alanında eş durumlarına bir göz atın. Sıkıyorsa bilimsel araştırmalarla sonuç tabloyu ortaya çıkarın. Eş durumuyla inanç sınavından geçirilme hangi boyutlara varmış bir görün...

***

Ülkemizin geleceği, insan hakları, demokrasimiz için daha güncel, daha yaşamsal gündeme, tehditlere dönersek... İktidarları yeni anayasa dayatmaları üzerinden fena halde atakta... Ele geçirilmiş tek sesli büyük medya gücü ile “çürümüş parlamenter düzen, tarihe gömülmüş ulus devlet...” sloganları sakız, hukuksuz, dayatma yeni anayasa, başkanlık sistemi kotarılması için seferberlik ilanı Başbakan Erdoğan’dan... Anketleri yetersiz bulup tüm parti kadrolarına kamuoyu oluşturulması için görev, talimat verince, onun evine çekildiği bugünlerde ülkenin her yerinde, medyada bu konuda bir seferberlik hali gündemde... Seçmen vatandaş, dönemin iktidar erkinin ne yapmak istediğini sorgulamayı aklının ucundan geçiremeden, güce, baskıya boyun eğmeye yatkın, kendi büyük çoğunluk oyu ile başına bela ettiği 12 Eylül’ün yasaklı darbe anayasasından kurtulma adına, bu yasaklı anayasanın üstüne, iktidarlarının eklediği sayısız ek anayasal, yasal yasaklar da yetmemiş gibi...
Sivil diktatoryal parlamenter düzenin üstüne oturtulmuş diktatoryal başkanlık sistemini de eklemleyecek mi? İktidarlarının sözcüleri dayanak yaptıkları ABD başkanlık sisteminde bile Başkan Obama’nın yetkilerinin çok sınırlı kaldığını, Başbakan Erdoğan’ın iktidar yetki ve gücü karşısında “zavallı” kaldığını söylemekten sakınmıyorlar. Yine kendi itirafları ile demokrasinin d’si kalmamış, yasama-yürütme-yargı bağımsızlık ilkeleri katledilmiş, iktidar icraatlarıyla sivil diktatoryal niteliğe bürünmüş Türkiye’deki geçerli ucube parlamenter düzenin üstüne özel yetkilerle donatılmış başkanlığı oturtmaya kalkışıyorlar. Türkiye, klasik demokrasi ilkeleri ile eksikli başkanlık sistemlerinin de dışında, demokrasinin ruhuna Fatiha okunmuş düzenlerdeki, Ortadoğu, İslam ülkeleri özentili sivil diktatoryal düzenlerle uyumlu bir başkanlık sistemine uyarlanmak isteniyor.
Açık açık ABD başkanlık sisteminin olmazsa olmazı, icracı başkanlık karşısında çok güçlü yasama, yürütme, yargı bağımsızlığının Türkiye’nin sivil daha diktatoryal yönetimine elverişli olamayacağı söylenmiyorsa da, Türkiye koşullarında ABD ölçeklerinde demokratikliğin gerçekçi olamayacağı savunulabiliyor. Komisyon Başkanı Kuzu’nun sevimli soyadının anlamı üzerinden “Kuzu sistemi, Türkiye tipi” denilerek, bağımsız olmayan bir yasama, yargı düzeninin üstüne, her şeye yetkili bir başkanlık sivil diktatörlüğü sistemini oturtmak planlanıyor...

Dünkü Silivri, Ergenekon yargılamasını izlerken, ister istemez 12 Mart - 12 Eylül askeri darbeler yargılamalarından bilincime kazınmış görüntüler sinema şeridi gibi gözlerimin önünden geldi geçti... ABD onaylı, AB siyasal yapılanmasından örtülü destekli bu iki askeri darbenin ortak (birincisi yetmediği için ikincisi ile tamamlandı) çerçevelerinde, Türkiye’nin yeni dünya düzeni çarklarındaki, rol modelde yerine oturtulabilmesi vardı... 27 Mayıs askeri darbesi, darbecilerin çok tartışmalı iç çelişkileri, Batı dünyasının destek amaçları bir yana, 1961 Anayasası, kısaca (212 olarak bilinen basın özgürlüğü ve 275-76 sendikalaşma-toplu pazarlık hakları yasaları...) örgütlenme hakları ile birlikte düşünce özgürlüklerinde, demokrasilere açılımının önündeki engeller kaldırınca, ülke iç dinamikleriyle, besbelli öngörülmeyen büyük bir gelişim sürecini yaşamıştı...
Türkiye’nin köşelere sığdırılamayacak kadar çok yönlü, boyutlu toplumsal kazanım, birikimleriyle, dünyada nerede ise örneği olmayan bir hız ve etkinlikte, sola, demokratik-sendikal-siyasal örgütlülüklere açılımla, toplumsal haklar kazanımlarda öngörülmeyen hızda bir gelişimi getirdi. Türkiye algılanması tam yaşanmamış olsa da topu topu 17 yıl içinde, yaşanan büyük çalkantılara karşın, dünyanın en yüksek oranlı sendikalaşmasını, nerede ise kesintisiz bir gelir dağılımı olumlu paylaşımı ile birilkte, ücret ve çalışma koşulları iyileşmesi sürecini tüm emeği ile geçinenler için kazanmış, gerçek insan eksenli demokrasiden yana kazanımlarda nerede ise en hızlı yol almış gelişmekte olan ülkeler içinde tek örnekti. En sağ-liberal karşı örgütlenmelerin panikle karşıt, önlem arayışları kaçınılmaz gündeme girecekti. Sandıktan çıkan sağ liberal partilerle bu toplumsal gelişimin önü, hızı kesilemediği içindir ki ters köşeden 12 Mart-12 Eylül askeri darbeleri ile destek verilecekti...
Askeri darbeler destekli, 12 Mart-12 Eylül darbe hukuku uylgulamalarındaki ağır insan hakları ihlalleri, işkenceler, yargılamalarla sol örgütlenmelerin, moral değerlerin üzerinden silindir gibi geçilmesi, 1982 Anayasası, yasaklı düzen için 2821-22 sayılı yasalar, örgütlenme, düşünce özgürlüğünün önüne konan yasaklamalar.. hepsi birbirine eklemlenmiş önlemler... Özalizmin gelir dağılımını bozma, piramidi düzeltme operasyonu, serbest piyasalar düzeni açılımları, düzen, çaktırmadan rejim, Türkiye’nin dünya dengeleri içindeki rol model değişiklikleri bütün bu sayededir...

***

Düzenin çarklarının sürekli işletilebilmesine yetmemiştir... Koca bir tarihin, kazanımların, birikimin ürünü toplumsal dinamikler Özalizmi referandumla, işçi haklarına dönük, gelir dağılımı emek hakları paylaşımında, bahar eylemleri, büyük Zonguldak madenci direnişi, yaz eylemleri ile kırınca.. Çok çıplak bir gerçeklik olarak bozulan gelir dağılımı dengelerinde birçok yılı birden düzelten gelişmeler yaşanınca, Özalizm Köşk’te Cumhurbaşkanlığı görevi sürerken göze batar biçimde kırılmış oldu. Sonrasında kolay dikiş tuturulamadı... Koalisyon iktidarlarında yaşanan büyük sosyal çalkantılarından daha önemli olarak küresel düzenin en çok yoksul güney dünyası için öngördüğü siyasal reçetelerde büyük değişimler gündeme girdi. Sistem, zengin kuzey dünyasının ayakta duruşu, yoksul güney dünyasındaki parçalanmalar, ırklar-dinler eksenli çatışmalardan beslenecekti... Türkiye’nin bu rolden üstüne biçilen payı alması kaçınılmazdı.
Uzatmadan Ortadoğu’nun yeniden paylaşım dengelerinde, dünyanın pek çok bölgesinde yaşama geçirilen yeni paylaşım savaşlarında en etkin araç olarak kullanılan alt kimlikler, ırklar ve mezhepler üzerinden yeni haritalarla ülkeler oluşumunda, evrensel insan hakları, domokrasi, hukuk devleti düzeni, sosyal devlet, sendikal haklar kazanımlarının pabucu dama atılmıştı. Emperyal çıkarların korunmasında ise gelişmekte olan ülkelerde askeri darbeleri kullanmanın maliyeti çok fazla yükseldiğinden, önce doğrudan demokrasiyi getirme, terörle kaynağında savaşma adına askeri müdahaleler gündeme girecekti.
Bu yolun maliyeti çok çabuk çok yükselip, zengin kuzey dünyasının yeni krizinin odağını oluşturunca da, uzaktan kumandalı denetim yöntemleri arayışları gündeme girdi. Bölge halklarının ırk-din eksenli çatışmalar, iç savaşlar batağında denetlenmesi reçetelerinde henüz sihirli anahtarlar bulunmuş değil. Yanılma-deneme yöntemleri sürecindeyiz. Tek gerçek bütün dünyada, en yukarıdan en aşağıya doğru emeği ile geçinenler için geçerli bir sosyal damping, haklar kaybı, işsizlik patlaması, yoksullaşma, yoksunlaşma süreçlerinin kaosunun ortaya çıkışı.
Türkiye dengeler değişiminin tam ortasında, ya giderek daha ayrımcı, ırk ve mezhep çatışmalarının batağında iç savaşlarda yüzyılların gerisine çekilen ülkelere, diktatoryal düzenlere doğru, bataklığa sürüklenecek.. ya da geriye çekilmiş olsalar da evrensel değerlerle ayakta kalmanın çıkış yolunu bulmaya çabalayanlar arasında durmaya çalışacak. Ergenekon-Silivri yargılamalarına bir de bu sonuçları ile bakabilsek...

13 Nisan 2009 sabahı güvenlik güçleri ÇYDD ve 36 şubesine baskın düzenlemişti. Bilgisayarları, dosyaları, cep telefonları kamyonlara yüklenip götürülmüş, yönetim kurulu üyeleri, şube başkanları, gönüllüleri üç dört gün gözaltında tutulmuşlardı. Türkan Saylan’ın evine yapılan operasyon, çevre sakinlerinin evinin önünde toplanıp operasyonu protesto ederek kendisine sevgi gösterisi yaptıkları, Sevgili Türkan Saylan Hoca’nın camdan gülerek, onurla seslenişinin görüntüleri, balık hafızalı bir toplum olmaktan sabıkalı sayılsak da çok sıcak belleklerimizde...
Zaten ileri derecede kanser hastası idi... Gelecek kuşaklara çağdaş insanın onurlu duruşunun son derslerini vererek... Bir kampanya, bir konser, yarım kalmış işleri hasta yatağında tamamlamayı sürdürerek, bir ay kadar daha nefes alıp verebildi... Sevgisini, çalışma gücü, direnme enerjisini, sorumluluk görevini arkadaşlarına, gelecek kuşaklara devrederek aramızdan uçup gitti...
İşte Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği yöneticileri tam da bu sorumluluk ruhu içinde, o günden bugüne gelişmeleri, yaptıkları işleri anlatmak üzere dün bir basın toplantısı düzenliyorlardı ki... İki ayrı bakanlığa bağlı denetçiler dün yine; bir daha, bir daha kaçıncı kez yapıldığı sayılamayacak kadar üst üste teftişlerini yeniden başlatmışlardı... Maliye, dernekler masası teftişleri için evrakların, dosyaların, her tür belgenin taşınması, hesabının verilmesi, davalar, verilen cezalar arasında.. ömür törpüsü zaman tüketilir, gönüllü çalışmalarda moral değerler aşağı çekilmek istenirken... Çağdaş Türkiye’nin gelecek kuşaklarına, ağırlıklı genç kızlarımızın okutulmasına, yoksul çocuklara eğitim bursu sağlanarak geliştirmek, bir adım ileri eğitimlerinin çağdaş yaşma dönüştürülmesine yönelik gelişimlerinde katkılar üretmek... Çağdaş yaşama, çağdaş insanların var oluşlarına düşman iktidarları, ideologlarını, giderek daha çok yelerinden zıplatıyor olmalı ki.. ÇYDD’ye yapılan çelenk bağışı üzerinden bile dava açılabiliyor. Halen ÇYDD’nin üç yöneticisi terör örgütü üyeliğinden yargılanırken, çağdaş yaşama açılan yolu, çalışmaları kırmaya yönelik şeytana pabucunu ters giydirebilecek baskı yöntemleri denenirken, köklerini derine uzatan çınar gibi güçlenerek yola devam ediliyor...

***

ÇYDD Başkanı Prof. Aysel Çelikel’in sunumunu yaptığı belgesel, verilerle 13 Nisan’dan günümüze yolculukta, sorunun değil çözümün parçası olmak, insan haklarına saygılı, çağdaş bir yaşam, eğitim felsefesine ulaşmak amacıyla 13 Nisan 2009’dan günümüze ÇYDD 12 şube daha açarak şube sayısını 102’ye çıkarmış. 30 bin olan kız öğrenciye burs desteği 55 bine ulaşmış. 33 bin olan üniversiteliye burs sayısı 2012 yılı sonunda 69 bine çıkmış, 13 Nisan 2009’dan bu yana burs verilen öğrenci sayısı 124 bin öğrenciye varmış. Burs vermekle yetinilmemiş, sosyal sorumluluk projeleri geliştirilmiş. Kişisel gelişim çalışmalarında görev almak üzere yurtdışına öğrenci gönderme programları, burslu öğrenciler için profesyonel yaşam, kariyer koçluğu, sanat yarışmaları, okul, yurt, eğitim evi üniversite birimi, yurt yapımı, okullara eğitim malzemesi, kitap-kırtasiye, çeşitli donanım yardımları.. çalışmaları gündeme girmiş...
ÇYDD Başkanı Prof. Aysel Çelikel’in, Atatürk devrimleri, Cumhuriyet kazanımlarını koruma yolunda çağdaş, aydınlanmacı bireyler kazandırma, dernek çalışmalarına yönelik baskılardan yola çıkarak ülkemizde yaşanan yargı krizine ilişkin açıklamalarını haberler sayfalarımızdan okumuş olmalısınız... 45 yıl süreyle hukukçu, savcı, yargıç yetiştirmiş bilim insanı, bakanlık yapmış biri olarak yargının işleyişinde milyonlarca sayfa iddia, delille karar verilebilmesinin insana, gerçeğe, doğaya aykırı olacağının, “Bu iş bitmiştir” saptamasının altını çizmekle yetineceğim...
Yeri gelmişken KAGİDER-KADER’in yaklaşmakta olan seçimlerle bağlantılı kadınların siyasete atılmaları çağrı ve çalışmalarını anımsamakta yarar var. Bir koşulla; kadınların iş, toplumsal yaşam, siyasete katılmalarının yaşamsal öneminin altı çizilip vurgulanırken günümüzdeki kavram karmaşasında “kadın üzerinden siyasetin” ucuzluğunun, kadın haklarını gasp etmeye yarayan boyutlarının da açığa çıkarılmasıyla... Kadınları vitrine alarak seçim şanslarını katlayan siyasi partiler ne yazık ki günümüzde, en çok biat kültürüne, çıkara teslim kadınları kullanarak en yaşamsal alanlarda gerçek kadın haklarının gasp edilmesinde çok başarılı kullanma yönetmlerini geliştirdiler... Sadece kadına acımasız bakan ilkel şeriat düzenlerinde, Afganistan, İran, Hizbullah.. uygulamalarındaki vahim kadınların sömürüsünden de değil, ülkemizden, ABD-AB’den, çok fazla kadın üzerinden kadın haklarının gasp edilmesiyle ilgili olumsuz örnekleri saymaya bu köşemizde yer yok... Ancak kadın hakları savunucusu örgütlenmelerimizi, çok sayıda kadını siyasete sokma kısırdöngüsünün üstüne çıkmaya, kadın kimliğiyle birlikte gerçek kadın hakları savunuculuğu kriterlerini aramaya çağırmakla yetinelim...

Lafla Peynir Gemisi Yürüse
Gözünüzden kaçtıysa Prof. Köksal Bayraktar’ın dünkü Cumhuriyet’in 2. sayfasında yayımlanmış “Haksız tutuklamalara karşı siyasal tepki” başlıklı yazısını okumanızı öneririm. Hoca, alanında uzman olmanın ötesinde Silivri damgalı yargılamaları da izleyen bir hukukçu olarak, “sivil darbe hukuku” niteliğine bürünmüş hukuksuzlukların uygulanmasının doğrudan tanığı. Yaşanmışlıkların birikimi ile haksız tutuklamalara karşı siyasetin içtenlikli, gerçekten çözüm üretme amaçlı tepkisi varsa onlara pratik, kolay çözüme ulaşmaya yönelik öneriler getiriyor.
Hocamızın bilim insanı kimliği ile söyledikleri üzerinden bir iki anımsatma da bizden olsun. Arkadaşımız Musa Kart’ın birinci sayfada yer alan renkli karikatürü, “Adalet Züccaciye”sine girmiş ellerinde terazi ve kılıç, gözleri bağlı fil, dükkânın içinde kırılmadık bir şey bırakmamış. Yani iktidarlarının, Başbakanımızın, başta eski Genelkurmay Başkanı Başbuğ, şimdilerde emeklisi, muvazzafı görev yapacak üst kademe komutan kalmamış TSK’nin zorlu durumu, moral değerler erozyonu, dipten gelen tepki dalgası karşısında “Komutana terör örgütü üyeliği suçlaması olmaz, önceden tutuklama doğru, haklı değil” türünden açıklamaları, adalet terazisinin işleyeceğine yönelik “güvence” anlamını taşımıyor.
Başbakan bugünkü kadar kesin olmasa da benzer açıklamayı Başbuğ’un ilk tutuklanmasında da yapmıştı. Ortadaki haksızlıklara, hukuksuzluklara seyirci kalmak, hele de mutlak iktidar gücü ortada iken, siyasal suç ortaklığı ile eşanlamlıdır. “Ben aksine uyardım, istemedim” ile aklanılamaz. AKP’nin 12 Eylül referandumu sayesinde yargı bağımsızlığı, HSYK aracılığı ile özlük hakları iyice iktidar denetimindeyken, “Yargı bağımsız biz ne yapalım, uyarıyoruz dinlemiyorlar” mazeret olabilir mi? Elbette yargı bağımsızlığına müdahale niteliğinde değil, tam tersi hukuk devleti düzeninin işleyişi, insan hakları, hak hukuk düzeninin ayaklar altına alındığı haller için, iktidarlarının doğrudan siyasal sorumluluğu, olup bitene seyirci kalınmasındaki günahları yenilir yutulur cinsten değil ki...

***

İktidarlarının besbelli TSK içindeki kaos bağlantılı geç kalmış yeni duyarlıklarının hak hukuk anlamında bir sonuç vermesi beklentilerine gelince... Gerçek niyete, çözüm üretecek adımların atılıp atılmayacağına bakmak gerek. Haksız tutuklamaların hukuk devleti düzeninin, hak hukukun işleyişi anlamında yarattığı vahim tablo karşısında, gerçeğin kabul edilmesi, çözüm üretilmesi gereğinin de altının çizilmesi, gerçekten çözüm üretmeye adım atma anlamına gelmiyor. Adalet zücaciye dükkânının kurtarılması için öncelikle gözleri bağlı filin dükkândan çıkarılması, sonra da kırılan eşyaların yerlerine yenilerinin konulması gerekiyor.
Başbakan Erdoğan’ın da altını çizdiği gibi, hukuk bilimi adına Prof. Bayraktar da aynı gerçeğin altını çiziyor. Var olan hukuk düzeni içinde de yargı çarkları hukukun işleyişi, insan haklarının korunması gözetilseydi, böylesine ağır siyasal içerikli, kurumları, kitleleri sarsan kara tablolar ortaya çıkmayacaktı. Silivri’yi Sevgili Balbay’ın kitabının başlığı ile “zulümhaneye” dönüştüren sonuçlar yaratılamayacaktı. Siyasal, özel yargı düzeninde insan hakları, hukuk devleti düzenine aykırı, geçerli yasaların maddelerini amacı aşan, önyargılı yorumlamalarla gelinen noktadan, hak hukuk iadesine nasıl dönülebilecek?
Başbakan öncelikle yargının işleyişinin hızlandırılmasını öneriyor. Kararsız ceza niteliği kazanmış infazların sona erdirilmesinde küçük bir adım belki... Ancak yıllarca kanıtları konmadan terör örgütü üyeliği tutukluluklarının ardından, “yanlış yapmışız” kararları kolay verilebilir mi? Hele de söz konusu milletvekilleri, gazeteciler, simge olmuş üst düzey komutanlar, kamuoyunun gözündeki isimler olduğunda... En ağır karalamalardan, suçlamalardan sonra, “kanıt bulamadık, suçsuzmuş” demesi kolay ve aklanabilir bir durum mu?
En azından yeni hak hukuk ihlallerini durdurmaya yönelik önlem gerekmez mi? Hocamızın da önerdiği gibi örneğin “suçun işlendiğini belirleyen kuvvetli kanıtlar olmadan” tutukluluğun yapılamamasını sağlayacak tek maddelik yasa değişikliğiyle hem yeni davalar hem de üst yargı kararları için kolaylık sağlanamaz mı? Sakın ola ki iktidarlarının siyasal sıkışıklığı içinde gündeme gelen hak hukuk duyarlığının genel, geleceğe yönelik bir işlev kazanacağı umuduna kapılmayalım... Her gün yenisi gelen operasyonlar, yargısız infazlar, medyaya yapılan servislerle gerçekleştirilen kamuoyu yargılamalarına bakmak düş görmemek için yeter de artar bile. Balyoz savunmalarındaki hukuksuzluğa itiraz eden hukukçuların haklarını savunan barolar için açılan yeni davalar bile yeterince ders verici değil mi? Bir de garibim, sahipsiz öğrencileri, tek tek birey ve örgütlenemeleri hedef alan, özü siyasal muhalefet yapanları toptan teslim alma içerikli polis operasyonları, terör örgütü üyeliği suçlamalarına, cezaevinde unutulmuşçasına tutukluluklara bakarsak...

Başbakan Erdoğan’ın dünkü açıklamaları medyamızda çok farklı algılamalarla yine medyatik güdülemenin etkin aracı olarak kullanılacak. İktidarlarının gidişatında, halkın çıkarları, toplumun demokratik iradesi ile çelişen olguların algılanmaması, yutturulması uğruna, medyatik katkılarda sınırsız hizmet var... Uzun soluklu, medya işleyişinin teslim alınabildiği, basın özgürlüğünün katledildiği koşullarda, “Tak-şak” ilişkilerinde iletişim kusursuz işliyor... Halkın, kurbağanın ılık suda alıştırıla alıştırıla pişirilmesi yöntemi ile kendi haklarını, çıkarlarını savunamaz boyutta kafa karışıklığı, algılama sorunu ile karşı karşıya kalmasına çalışılıyor...
Dinlediğiniz haberler ve yorumlara ilişkin bir anket yapılsa, Başbakan Erdoğan’ın CHP’deki kavgayı siyasi çıkar sağlama adına doğal olarak öne çıkarmasından başlayarak öğretmenlere şubat atamaları müjdesine kadar, kendinize göre önemli başlıkları sıralarken benim altını çizmeye çalıştığım, Başbakan’ın beklenen, ağzındaki baklayı çıkarma anlamındaki bu önemli şantaj kokusu da olan açıklamaları en sonda kalacaktır... Oysa Başbakan Erdoğan’ın dünkü konuşmasında yeni ve önemli olan bilgilendirmeleri, “Demokratik, sivil, toplumsal uzlaşma ile anayasa hazırlama...” umutlarını yok eden iradeleri, son buyruklarını açıklamalarıydı. “Mart ayına kadar çıktı çıktı” diye söze girdiler, referandum koşullarını yaratıp, kendi hazırladıkları anayasayı geçireceklerini ilan ettiler. Daha doğrusu bugüne kadar yandaş hukukçuları, anayasacılarının bile savunamadıkları, parlamenter düzeni tepetaklak edecek, dünyada rejimi demokrasi olan ülkelerde örneği olmayan bir ucube içeriğindeki, güçler ayrılığı olmaksızın, başkana diktatoryal özel yetkiler veren “başkanlık sistemi” dedikleri dayatma taslaklarını anayasal düzene dönüştürecekleri iradelerini buyurdular...
AB raportörü Durian’ın “Türkiye’nin iktidarlarında Kemalist, laik, demokratik düzenden ayrıldığı” bugünkü gazetemizde yer alan saptamasına itiraz edebilecek halimiz var mı? Doğrusu iktidarları iradesinde nereye gidildiğine ilişkin, kesin bir şey söyleyememelerine de katılmamak olanaksız. İktidarlarının pusulalarında rotanın siyasal İslam çizgisinde yürümek olduğunda kişisel kuşkum yok. Ancak hangi siyasal İslami çizgi, nereye kadar siyasal İslamcı şeriat hukuku düzeni yapılanması, yorumlanmasında kafalarının çok karışık olduğu ya da açık hedef rol model gösteremedikleri de ortada... Şeriat hukuk düzenlerinin içinden, eksiği gediği ile de olsa halkımızın Cumhuriyetle, Atatürk devrimleri ile kazandığı, karalamaya çalışıp dudak büktükleri düzenin sağladığı, insan hakları, hukuk devleti, laiklik içindeki özgürlüklerini yakalamayı unutun, mumla aratmayacak örnek bulabilmek bile söz konusu değil... Pusulanın yönü var da, halka benimsetilebilecek örneği, kendisi yok...

***

Malum dünyada rejimi demokrasi sayılabilecek Türkiye dışında bir İslam ülkesi modeli, uygulaması yok... Sözde demokrasiye açılım umutlarıyla yaşanan Arap baharlarından sonra ortaya çıkan sonuçlar, demokrasi, hukuk devleti düzenine doğru adım atışlar anlamında düş kırıcı... Zengin Kuzey dünyası kendileri ile uyumlu ama daha ılımlı siyasal iktidarlar beklentilerinin başa bela sonuçları karşısında, düş kırıklığında, Türkiye’ye biçtikleri ılımlı İslam projesi, rol model tutkularını bile sorgular noktadalar... Emperyal günümüz çıkarları için büyük tehdit gördükleri ulus devletleri yıkma sürecinde, kararlı projeler üretiminde, çekici görülen, “İslam kimliğinde halkların kardeşliği” projelerinden fışkıran hem ırklar, hem de mezhepler üzerinden iç savaşlar kaosunda, öngörülemeyen radikal İslami yapılanmalar, mezhepler çatışmalarından fışkıran radikal terör en azından şimdilik başa daha büyük bela gibi.
Zengin Kuzey dünyasının aklı başında düşünürlerinin sık sık uyarmaya çalıştıkları üzere, yoksul Güney dünyasını ırk ve mezhep çatışmaları ile zengin Kuzey dünyasının hizmetinde, sistemi ayakta tutacak, soluk aldıracak supaplar olarak görmek, zengin Kuzey dünyasının yapısal krizlerini ertelemiş olsa da, büyümüş olarak çıkmasında, üstelik hastalığın onlara da bulaşmasında etkin rol oynamışa benziyor... Türkçesi zengin Kuzey dünyasında yoksul Güney, İslam dünyasında yaşanan çok kanlı, ilkel, ölümüne ırk mezhep çatışmaları, iç savaşları henüz görülmüyor olsa da, “ötekileştirme” eksenli ayrışma, acımasız soğuk çatışma almış başını gidiyor... Özgürlükler yalanında birlikte yaşayan, aynı ülkenin vatandaşı, aynı toprakları, aynı ekmeği paylaşan, birlikte barış içinde yaşama yollarını bulmak zorunda olan halklara, ırk ve din düşmanlığı mikrobunu ekince insan hakları, demokrasi, hukuk devletinin işleyişini sağlamak hak götüre oluyor...
İnsan hakları, hukuk devleti, Cumhuriyet, laiklik, Atatürk devrimleri karalanıp, reddedilerek yeni model arayışından yola çıkacaklar için örnek seçilebilecek, halkların kardeşliğini sağlayabilmiş, birbirinden acımasız şeriat diktatörlüklerinden öte model bile yok...

Demokratik hukuk devleti düzenlerinde değil sadece, diktatörlüklerin geçerli olduğu düzenlerde dahi, yargı kararları çelişkilerinde, hak-adalet duygularının katledilmesinde böylesine bir örneğin ortaya çıkmış olabileceğini hiç sanmıyorum... Aynı yargılama sürecinin, suçlamalarının, delilerinin, dosyalarından.. yürütülmüş yargılamalarda üç kez verilmiş beraat kararlarının üzerine, eklemlenmiş aleyhte yeni en küçük bir kanıt bile söz konusu olmadan, aynı dosya yargılamasından, alt-üst yargı kararları, usul çelişkileri üzerinden ağırlaştırılmış müebbet cezası kararı nasıl verilebilir?
Hukuk bilgeliğine şapka çıkarılacak, daha 1970’li yıllardan, işçilerin, sendikal haklar savaşımından sonra da 12 Mart-12 Eylül askeri darbeler hukuku siyasi yargılamalarındaki en önemli davalardan tanıklık ettiğim Av. Alp Selek’in yüzüne bakabilecek halimiz, söyleyebilecek teselli sözümüz yok. Sosyolog kızı Pınar Selek, çok genç yaşlarda toplumda ötekileştirilmişlerin, azınlıkların haklarında verdiği destek çalışmaları ile, en azından sorumluluk duyabilen kamuoyunun bildiği, saygı duyduğu bir kimlik... Olabilemez bir gerçekdışılık içinde, Mısır Çarşısı’ndaki patlamada ölen insanların katili gibi kamuoyunda damgalandığında, çok ağır, şeytanın aklına gelebilecek yargısız infazın tarafı, kurbanı olmuştu. Pınar’ın yaşamı, ağır işkence, uzun tutukluluk, 14 yıllık akıl dışı yargılama süreciyle, ailesiyle birlikte yeterince karartılmamış gibi, üç beraat üzerine gelen ağırlaştırılmış müebbet cezası karşısında ancak “Ölüm haberi almış gibiyim..” diyebiliyor...
Pınar’ın ilk yargılaması sürecini elden geldiğince yakından izlemiştim. Pınar’a Mısır Çarşısı patlaması üzerinden soru bile sorulmamıştı. Zaten ölüm ve yaralanmalarla sonuçlanan büyük patlamanın sabotaj, bomba ile ilişkilendirildiği ortaya çıkmış tek bir rapor bile yoktu. Polisin hazırladığı bir ön bilgilendirme raporunda, ancak patlama yerinde bulunmuş kimi kimyasal maddelerin, tüp patlaması yanında, bomba yapımında da kullanılabileceğinin altının çizilmesinden öte bir bilgi yoktu. Sonradan yaptırılan, yargılama süreci içinde sunulan gerçek bilirkişi raporlarının hepsinin bütününden ise patlamanın tüp kaçağından yaşandığı sonucuna varılıyordu... Duruşmalarda savunmanın, ayrıntılı çizim ve tablolarla, bilimsel saptamalarla beslenen, tüpgaz patlaması gerçeğini ortaya koyuşuna da tanıklık ettik. Beraat kararları sadece ağır işkence altında alınmış ifadelerin yargılamada reddedilmesi ile değil, çok boyutlu bilimsel rapor ve kanıt sunumu sonucu, maddi suçlama kanıtı oluşturulamaması bağlantılı ortaya çıktı...
***
Beraat kararlarının üst yargıdan kanıtlarla geri döndüğü gibi, hukukun gereği bir hukuk mantığı yürütüyorsanız yanılırsınız. Üst yargı, ana yargılamanın beraat kararlarını bozarken, esastan, aksine güçlü kanıt üzerinden değil, usule ilişkin tartışmalardan, eksik yargılamadan yola çıktı. Savcılığın beraat kararına itirazı üzerine üst yargıda açılmış davalarda, kararına itiraz edilmemiş, yani hukuk üzerinden beraat kararı kesinlemiş sanık üzerinden dahi beraatın bozulması gibi garabet durumlar da ortaya çıktı. 14 yıllık bir yargılama, Çin işkencesinin üzerine, aynı dosya yargılamaları içinde, aynı verilerle “üç beraat kararı üzerine bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası” ile bağlantılı yeniden tutuklama kararı ortaya çıktı...
Vicdanları olduğu kadar, ondan daha anlamlı olarak, hukuk devleti düzeninin işleyişini kanatan çok sayıda siyasal yargılamalar içinde çarpıcı bir örnek Pınar Selek davası. DİSK’in bu son karara ilişkin dün yaptığı değerlendirmedeki, “AKP imparatorluğu hukukla değil, siyasal kararlarla iktidarda..” saptaması haksız mı? Ya da Çağdaş Hukukçular’ın Pınar Selek davasında gelinen noktaya kadarki, hukuk değerlendirilmesi tablosuna, aşağıdaki özet durum saptamasına ne diyebiliriz?
“Yargıçlık mesleğinin vicdanı ve namusu, her türlü sübjektif kanaatten uzak ve hukuk kuralları çerçevesinde karar vermektir. Oysa verilen kararla mesleğin namusu ve onurunun ayaklar altına alındığını görüyoruz.
Pınar Selek davası kolluk tarafından, örneğine sıkça rasladığımız sahte raporlarla, yalancı tanıklıklarla, işkence altında alınan ifadelerle, okuma yazma bilmeyen kişilere zorla ‘parmak bastırmak’ suretiyle alınan ifadelerle hazırlanmış tam bir hukuk garabetidir. İşkenceyle alınan tüm beyanlar, tüm gizli ve yalancı tanıklar yargılama aşamasında Pınar Selek’i hiç tanımadıklarını ve bu yaşananların bir polis komplosu olduğuna ilişkin beyanlarda bulunmalarına karşın yargı, delilsiz ve hukuksuz bir biçimde Pınar Selek’i mahkûm etti. Türkiye’de adalet çarkları paslanmış ve yapılan müdahaleler sonucunda işleyemez haline gelmiştir. Bunun en çarpıcı örneği Pınar Selek davasıdır...”

İzmir Gazeteciler Cemiyeti’nin aldığı izin sayesinde, ortalama 4 yıllık bir aradan sonra Ergenekon davasından tutuklu gazeteci arkadaşlarımın yakından yüzlerini görebildim. Kıskanmayın, açık görüş koşullarında kucaklaşıp konuşabildim. Biliyorsunuz 18 Şubat’a kadar duruşma yok. 24 saat uyumadan, nefeslik ara vermeden okumaya kalkışsak, yazılı belgeleri 10-15 yılda ancak okunabilecek davada, büyük olasılıkla savcılık esas hakkındaki görüşünü bildirecek.
Oysa yasalar içinde yargılamanın savunmaya yönelik hakları sayısız ayağı ile atlanmış, katledilmiş konumda. Savcılığın kayıtlara geçirmiş olduğu 876 tanığın ancak 57’si dinlenmeye çağrıldı. Gelmeyen 8 tanığın da dinlenmesinden vazgeçildi. Ergenekon askeri darbe, terör örgütü üyeliği ilişkili, yıllardır tutuklu yargılanan asker-sivil her meslekten aydının bırakın gizli terör örgütü üyeliği, ortak eylemliliği; aynı çizgi ve cephede buluşamayacakları, kan uyuşmazlıkları ağızlarda sakız, yargılamalarda kişinin suçla ilişkilendirilmesi hak getüre... Bırakın suçlananları, suçlayanlar, gizli tanıklar üzerinden bile, gizli darbe, Ergenekon terör örgütü üyeliği, eylemi, kanıtı ortaya konmamış. Ortalıkta “kuvvetli şüphe, kanaat...” sözcüklerinden geçilmiyor. Ergenekon’a gizli tanıkla eklemlenmiş Danıştay cinayeti, gizli darbeci terör örgütünün tek somut eylemi sayılmakta...
***
Onda da eklemlemeye eklemleme silahı sağlayanlar ülkücü mafya türünden, önceden kendilerinden saydıkları “saygın” ağabeylerine suç eyleminde kullanılan silahı sağladıklarını itiraf ederlerken ne Danıştay cinayetini bildiklerini ne de Ergenekon adını duyduklarını söylüyor...
Genelkurmay Başkanı içinde çok kalabalık üst rütbeden askerin içinde olduğu gizli darbe, terör örgütünün, silahların içinde yaşarken tek terör suçu eyleminde, şeyhlere de bulaşık silahını ülkücü mafyadan sağladığı bir garabet tablo ortaya çıkıyor.
Sivil iktidar sürecinde Türkiye galiba ilk kez bu kadar ağır siyasi bir yargılamanın içinde, özel yargı eliyle bu kadar çok boyutlu hukuk ihlalleri ile yüz yüze geliyor.
Bu davanın 600’ü bulan sanıklarının yargısız infaz, ceza niteliğindeki ön tutuklulukları, insan hakları ihlallerinin birbirinden çarpıcı örneklerini ya da en son dün gazeteci arkadaşlarımdan trajikomik tatta yeni dinlediklerimi sizlerle bir köşe yazısında paylaşmanın maddi olanağı yok. Bu kadar siyasi amaçlı, toplumu teslim alma hesaplarında fazlaca bir yararı da yok.
Siyasi amaçla yola çıkılmış insan hakları, hukuk ihlallerine karşı ancak güçlü siyasal duruşla yanıt verilebilir. Siyasi parti, örgüt, bireysel kimlik ayırımı yapılmaksızın, sivil, demokratik insan hakları, hukuk devleti düzeninin geçerli olması için ortak cephede savaşım vermek gerek.
Silivri’de 13 Aralık’ta anlamlı bir kalabalık katılımla anlamlı bir ilk protesto “hukuksuzluğa karşı duruş” sınavı verilmişti. 18 Şubat’ta, bu protesto duruşu büyütülebilir. Hukuk devleti düzenini yerleştirme, kalıcılaştırmaya yönelik cephe çalışmalarının arkası gelecektir...

Doğaldır ki ülkemizin toplumsal barışına darbe vuran tüm cinayetlerde, terör eylemlerinde tetikçilerin yakalanması kadar, ondan çok daha anlamlı olarak tetikçileri kullanan tertipçilere ulaşılması çabalarına dikkat kesiliriz... Her zamanki gibi günün şok şok yeni gündemlerinde, bu türden arayışların bir çabası gibi görünen, ünlü Ergenekon yargılamasındaki 10 Aralık günlü duruşma kayıtlarına giren bir arayışı atlamamalıydık... Soğuk bir şaka gibi dursa bile, “Ergenekon şemsiyesinde toplanmış darbe özlemcilerinin, darbe ortamı, toplumda panik yaratmaya yönelik cinayetler düzenlemeyi öngördükleri suçlamaları yıllardır iddianamelere girmiş olarak yapılıp durmuyor muydu? Birleştirilmiş davalarla yıllardır infaz içeriğinde ön tutuklu, yargısız infaza hedef olmuş her rütbeden komutan asker yanında bilim insanı, gazeteci, aydın, birbirlerini hiç tanımamış, yolları kesişmemişler aynı darbecilik ruhu içinde, terör örgütü üyeliği ile suçlanırken ve karar aşamasına gelinmişken... Anımsayacağınız üzere Danıştay cinayeti davası dosyası bağlantılı bir ek iddianame ile Danıştay cinayetine silah sağlamakla suçlanan, ülkücü mafya ilişkili olduğu söylenen bir çete eklemlendi...”
İşte 10 Ocak yargılamasında gün boyu bu ek iddianame ile gelen sanıkların sorguları vardı... Keşke Çalışan Gazeteciler Günü nedeniyle, tutuklu gazeteci arkadaşlarımızla dayanışma amaçlı, marka olmuş gazeteci arkadaşlarımız da bu çok özel sorgulama gününü, kayıtlara geçirilenleri izleyebilselerdi... Danıştay cinayeti tetikçisi avukat Alparslan Arslan’a silah sağlayan, ülkücü mafya ile bağlantılı oldukları söylenen ve şimdilerde Ergenekon sanığı konumuna terfi eden sanıkların kayıtlara geçen sorgularını dinleyebilselerdi...
***
Genelkurmay Başkanı’ndan en alt kademeye, PKK ile çatışmaların odağında görev yapmış her rütbeden, görevden komutanın sanık oldukları davada, PKK terör örgütü, Danıştay cinayeti ile ilişkilendirmelerinin akıl-mantık süzgecinden geçirilmesi, kabul görmesi zorluğu yetmezmiş gibi... Ergenekon davasının açılmasına konu olan ihbarla toprak altından çıkarılmış darbe suçlaması gündemde iken gülünç ölçeklerde silah ve malzeme yargılama süresince saklanması hukuken zorunlu iken polis tarafından imha edilince, ortada darbe olan yargılamada silah kalmamıştı ya... Darbeci terör örgütü üyesi nasıl olabildikleri mahkemece henüz açıklanmamış aydın, bilim insanı, gazeteci sanıklara, birleştirmelerle Danıştay cinayeti davası da eklemlendikten sonra yargılama bitiyor derken... Danıştay tetikçisine silahı sağlamış ülkücü mafya bağlantılı silahı verenlerin davası son dakika eklemlenmesi olarak dosyaya girince... “Silahsız darbe olmazdı, silah geldi...” kara mizahı gelişti... Emir komuta zinciri içinde her türden silaha ulaşabilecek çok kalabalık üst komuta kadrolu Ergenekon terör örgütü sanıklarının, suç kanıtı olarak Danıştay cinayeti tetikçisinin cinayette kullandığı tabancası ile bağlantılandırılmalarına gereksinim duyulmasının akılcı, mantığa dayalı bir bağı olmasa da... Ergenekon davası haberlerine yeniden silah sözcüğü eklemlenmiş oldu...
Biz ciddi ciddi Ergenekon yargılaması tutanaklarına giren ek iddianame bağlantılı sanık sorgulamalarının özetine geçelim. İsim kullanmadan kayıtlara geçen ifadelerinin bütünlüğü içinde Danıştay tetikçisine cinayet silahını sağlayan sanıklar kabaca ülkücü dünyadan ya da ideolojisiz silahın elden ele ulaştırılmasında aracı olduklarını söylediler. Tam kaça satıldığı netleşmese de para karşılığı ulaştırılan kaçak silahtaki alışverişte sanıkların çoğu racon içinde sevdikleri bir ağabeye yardım etmişlerdi. Bu işler bu ülkede sıradan işlerdi. Vallah billah Ergenekon sanıklarını ne tanıyorlar, ne yaşam boyu yolları kesişmiş, ne de amaçları hakkında bilgileri vardı. Aralarında yaşamış racona göre silah verilmiş tetikçi ağabeyin cinayet eylemini duyunca da şaşkına dönmüşlerdi. Besbelli son yıllarda bulaştığı bir şeyh, ya da önemli kullanıcıların amaçlarına kurban gitmişti... Yol yordam bilenlerine göre CIA-Mossad, Hocaefendilerin katılabileceği kullanıcılar senaryoları bile yazılabilir ama asla Ergenekon senaryosu içine konamazdı. Ne kendi geçmişlerine ne de iyi bir ağabey olarak tanıdıkları tetikçinin geçmişine uyan bir tablo değildi... Ergenekon terör örgütü üyeliği suçlamasını panik içinde reddediyor, silah verme adi suçunu seve seve üstleniyorlardı...
Bildiğiniz üzere duruşmalardaki taşkınlıkları nedeniyle dört jandarma arasında tutulan Danıştay cinayeti tetikçisi Alparslan Arslan’da bu ifadeler karşısında film koptu. Kendisine silahı getirmiş eski dostlarına, avukatlarına ölüm tehditli küfürler savurmaya çalışınca, ağzı mendille kapatılarak duruşmadan çıkarıldı... Biz aptal aptal gerçek olup bitenleri anlayamadan, kimi ipuçları yakalama umuduyla, tutuklu sanık gazeteci, aydın dostlar, her rütbeden komutanlarla birlikte, gözlerimiz, kulaklarımız açık, şaşkın şaşkın izleyip, kafa sallayıp durduk...

Çalışan Gazeteciler Günü “10 Ocak”ı bayram olarak kutlamamaya, meslek örgütlerimizin ortak kararı olarak başladığımdan bu yana kaç yıl geçti biliyor musunuz? Bayram olması gereken günü, sorunlarımızın yumağı olarak anmak zorunda kalışımızın yıllarının “bildim bileli” diyecek kadar yinelendiğini söylersem, durumumuzun vahametini anlatabilmeye çalışmamı daha anlamlı kılacak. Sakın yanılgıya kapılmayın, gazetecinin özlük haklarını savunmada, düşüncelerini açıklamada, gazeteciliğin gereklerini yerine getirmede özgür olmamasının en ağır bedelini, gerçekleri öğrenme hakları gasp edilen, siyaset-sermaye, emperyal güç odaklarının kirli çıkarları adına güdülenen bireyler, toplumlar öder. Yani sorun öyle terzinin söküğünü dikememesi gibi bizim mesleğimiz açısından bireysel değil. Sorun toplumsal, ülkenin, halkımızın, çocuklarımızın geleceğini karartacak kadar anlamlı, işlevsel.
Gazeteciler olarak hak ve özgürlüklerimizin durumunu masaya yatırdığımızda, ünlü şarkı sözlerinde olduğu gibi “Bir kedim bile yok..” diye hayıflanacak kadar parlak durumda değiliz. Bizim özlük haklarımız için sendikal örgütlülüğümüzün bütün işkollarından daha kötü konumda, diplerde olması, sorunlarımıza ilişkin buzdağının sadece görünen yüzü... Sizin, birey olarak meslekte yıldız olmuş, özlük haklarını savunabilir konumda olduğunu düşündüğünüz kaç kişinin, çalışır göründüğü şirketin adını dahi bilmediğini, birçoğu için işveren şirketinin basın işkolunda bile olmadığını, bazılarının ise özel sözleşmelerle kendi kendine işveren gösterildikleri hakkında bir fikriniz var mı?
Piyasalar düzeninin kuralları içinde, alınan önlemlerdeki başarıları nedeniyle Merkez Bankası Başkanımız ödüllendirilirken, yani piyasalar düzeni içinde her şey tıkırında gider, ekonomimiz büyürken, insana yönelik tüm araştırmalarda, gelişmişlik ölçümlerinde Türkiye’nin en gerilerde bir yerde olmasının da açıklaması, çalışan gazetecilerin haklarında Türkiye’nin en gerilerde bir yerlerde olması olabilir mi? Kişisel yanıtım “Hiç kuşkunuz olmasın” olacak. Ancak hemen altını çizmeliyim, bu benim kişisel yargım değil, gazeteciliğe ilişkin dünya meslek örgütlerinin saptamaları ile de fena halde çakışmakta. Rejimi demokrasi olan ülkelerdeki gazetecilerin sendikal örgütlenmeleri ile karşılaştırıldığında Türkiye’nin en geride, üstelik daha önceki kazanılmış haklarını kaybetmiş konumda olduğunu anımsatmalıyım. En çok tutuklusu olan gazetecilik rekorumuzu, artık bütün dünya üst örgütlerimizden gelen raporlarla öğrenmiş bulunuyorsunuz...
***
Biz bu yıl meslek örgütlerimiz temsilcileri ile en çok tutuklu gazetecinin olduğu Silivri’de, Ergenekon yargılamasında olacağız... Sakın öyle duruşma izleyecek gazetecilere, basın tribününde yer kalmayacak türünden bir tablo beklemeyin. Fotoğraf çekme yasağı ile bağlantılı görüntülü belgesi olamayacak. Dünden bugüne yönelik içinde bulunduğumuz karanlık tablonun aynası anlamında, çoğunluk çok sayıda meslek örgütümüzün görev gereği orada olacak yöneticilerini, kimi iş riski olmayacak aykırı, muhalif, küçük yayın organları çalışanlarını çıkarırsak, bir avuç özgür(!) basın temsilcisi, meslek onuru, haklarının da savunulması eylemi anlamında yapılmış meslek örgütlerinden gelen çağrıya uymuş olarak orada olabilecekler.
Ekmek pazarı bu, şakası hiç yok. Orada sorunları dile getirmek, protesto etmek anlamında olabilmek, çoğunluk için işini kaybetmekle eşanlamlı. En hafifi ile işten atılmasa bile işyerindeki konumunu, kazanılmış haklarını kaybetme, uzun soluklu cezalandırılma, aforoz edilmek olabilir. Öyle olmasa bile gazeteciliğin etiği, ilkeleri anlamında çok daha ürkütücü bir boyut, sonuç anlamına gelecek otosansür algılaması böyle... Zaten gerek ulusal gerekse uluslararası gazetecilik örgütlenmelerinin raporlarında ayrıntılı sıralandığı gibi, çağımızda açık diktatörlüklerin açık sansür uygulamaları, tehditleri yok. Asıl tehdit, giderek daha büyük sermaye oluşumunu gerekli kılan medya patronajının çok daha güçlü, kirli çıkarlara hizmet veren konumları ile gelen otosansür düzeninden geliyor...
Gelişmiş demokrasilerde dahi kazanılmış insan haklarını çok ağır tehdit eden sonuç tabloda, silahlı güçten daha etkin güç haline gelen medya gücü ile toplumların güdülenerek, kendi haklarını savunabilemez boyutlarda teslim alınmaları kolaylaşıyor. Medya gücü insandan, haktan yana işletilmiyor. Doğal olarak en çarpıcı örneklerin başında, ülkemizde olduğu üzere, çalışamayan gazeteciler gerçeği, insan hakları, demokrasi, hukuk devleti düzeninin katledilişini kolaylaştırıyor...

Balyoz yargılamasının 1435 sayfa olduğu açıklanan gerekçeli kararında da kural değişmedi. Bizim medya, özel servis hizmetinin gereğini yerine getirdi... Birbirine benzer cümlelerle farklı kanallar, medya siteleri, gazetelerde yer alan haber vurgulamalarının, özetlenmiş özel servis hizmeti olduğu ortaya çıktı. Gerçi sonunda bilgisayar aracılığı ile tam metne ulaşma olanağı dün herkes için geçerli idi. Ancak öncelikle sanık avukatlarının eline ulaşması gereken gerekçeli karar raporunun yazılı metin haline getirilmesi bağlantılı ancak bir-iki gün sonra ellerinde olacağı öğrenildi.
Özetle hak-hukuk açısından yaşamsal değerde olan durumlar, bulgulara ilişkin sanıklar lehine gerçeklerin, savunma avukatları tarafından saptanarak kamuoyuna ulaşmasının önüne set çekildi. İlk medyatik bombardıman ile sanıkların kamuoyu önünde suçlu ilan edilmeleri, kamuoyu bilincine gerçeklerin tersi karalamaların kazınması, vicdanları sızlatabilecek gerçeklerin ortaya çıkarılamaması, aklanamamalarında, medya mahallesinin üzerine düşen görevler yerine getirildi...
Sonrası medya vicdanına, bağımsız duruş koyabilmesine, hak-hukuksuzluklara ilişkin saptamaların kamuoyuna yansıtılması çabalarına kalmış. Medya çağının bir de çarpık işleyen bir gerçeği var ki... Toplumsal vicdan en çok ilk medyatik bombardımanla gerçeğin ne olduğu sorgulanmadan oluşuyor. Sonradan ortaya çıkan gerçeklerin kamuoyuna katkısı işlevsiz kalıyor... Irak işgali günlerinde ABD odaklı, Saddam diktatörlüğünün kimyasal-nükleer silahlarıyla insanlığı tehdit ettiğine ilişkin dünya kamuoyunun korkutularak teslim alınmasını anımsayın. Yıllar sonra bu bilgilerin gerçek olmadığının ortaya çıkması neyi değiştirebildi ki?..
***
Balyoz yargılamasının gerekçeli karar haberlerinde öne çıkan çarpıcı bir vurgulamaya dönelim... Darbenin başı ilan edilen Çetin Doğan’ın, kalp ameliyatı, sonra da emekliye sevk edilmesi ile darbenin gerçekleştirilememiş girişim olarak kaldığının altı kalın kalın çizildi... Savunma avukatları, lütfedilip görüşleri alınan haberler arasında gerekçeli kararları henüz inceleyememiş olarak da olsa, bu suçlamanın haksızlığını açıklamaya çalışırlarken, ceza yargılamasında bu suçlamanın ne iddianame ne de sorgulama süreçlerinde yeri olmaksızın, karar gerekçesine eklemlendiğini belirttiler. Ceza yargılaması hukukuna aykırı bu durum tek başına ağır bir yargılama suçu eksikliği, haksız-hukuksuz suçlama niteliğini taşıyor...
Gerekçeli karar içeriğinde öne çıkan “Dijital belgeler gerçektir” vurgulamasına gelince... Bilirkişi saptamasına başvurulmadan varılmış bu sonucun hukuksal değeri bir yana, dijital belgelere konu olan gelişmelerin başlangıç tarihi 2003 iken, sorumlu Bakan’ın Meclis’teki gensoruya da verdiği resmi yanıtla sabit, ancak 2009 sonrası TSK’de kullanılmaya başlanmış bilişim teknolojisinin bu belgelerde kullanılmış olması, hukuksal belge niteliğine darbe vuruyor. Söz konusu dijital belgelerin 2009 sonrası yeniden kayda geçirilmiş olabileceği gibi bir savlama da gerekçelendirilmiş kararın içindeki bilgilerle çatışıyor. Çünkü gerekçelendirilmiş kararların bütününde darbe teşebbüsünün kesin olması gibi, dijital belgelerin de 2003 tarihiyle başlamış olarak kesin geçerli belgeler olduğu saptamalarının sürekli altı çiziliyor...
Yargılamanın ceza hukukunda olmazsa olmaz ayağı, suçlama ve delillerin sözlü değerlendirmelerinin yapılmamış olması, sanıkların tanıkları, kendileri ve avukatları için savunma haklarının tanınmaması, hak-hukukun katledilmesi boyutlarından kamuoyu zaten hiçbir şey anlamış değil. Savunma avukatları mahkemenin gerekçeli kararının bir bütünlük içinde “gerekçesiz mantık” içeriğinde kaldığını, bu köşeye sığdıramayacağımız çok anlamlı örneklerle, belgelerle anlatıyorlar... Yargısız infaz olarak özel yargılamanın pek çok davasında pek çok sanığı mahkûm etmiş bizim medyanın bu döneme dönük, suç ortaklıkları ile at başı, aklanması giderek zorlaşıyor...

Hani insanın direnme, yaşam güdüleri baskın çıktığı için yeni yıla iyimser, yeni umutlarla giriyor, en azından Polyannacılık oynayarak kendi kendimize olumlu bakış aşısı yapıyoruz ya.... Yeni yılın ilk gününde burnumuzdan getirecek bir şeyler yaşatılması seferberliği unutulmamış...
Yılbaşı öncesi jesti gibi, hukuksal nedeni, gerekçeleri açıklanamayan çok uzun tutukluluktan sonra tahliyesine karar verilen gazeteci arkadaşımız Soner Yalçın’ın, dışarıda haftası dolmadan dün karakolda imza atması gereken gündü... Rejimi demokrasi, iktidarı sivil olan ülkelerde benzeri olmayan bir düzenleme, uygulama ile, düşünce suçlusu zanlısı arkadaşımız, mantığı açıklanamayan uzun tutukluluktan sonra serbest bırakılırken, şiddet-adi suçlarda örneği olmayan bir uygulama ile, aydın onuru ile oynanmak, baskı, tehdit altında bırakılmak üzere, tarihte kaldığını sandığımız bir yöntemle, her hafta karakola gidip imza atmak yükümlülüğü ile ancak tahliye edilmişti ya...
Dışarıda kalışının haftası dolmadan, dün imza atma günü geldiği için; kendisinin de tanımladığı üzere, açık cezaevinde tutuklu, baskı amaçlı tahliye kararını protesto amaçlı Levent Karakolu’na gidip ilk imzasını atmak zorunda olmasında, dayanışma amaçlı gazeteciler, siyasetçiler, aydınlar, hukukçular yanında yer aldı. O da cezaevini, başına gelenleri anlatan son kitaplarını dayanışmaya gelen okurlarına imzaladı... Gelenler arasında yerini almış İstanbul Baro Başkanı Kabasakal, yeni yıla dönük almış olduğu en ilkel çağlar için de geçerli, “tehdit-şantaj” boyutu, anlamı üzerinde herhangi bir yorum yapmadan başına geleni tek cümlede şöyle özetledi:
“Barodaki çalışma odamda, tavanda bir delik, dik açıyla masama düşüp koltuğa sıçramış 9 mm’lik bir mermi bulduk.”
Bir araya gelmişken yeni yıl kutlaması arasında ilk konuştuklarımıza gelince... Ergenekon’dan, yargısız infaz olarak aylar, yıllar öntutuklu Rektör Fatih Hilmioğlu’nun canına kastedilişi sonucunu üreten önemli bir gerçekle ilgili; kim bilir kaç tahliye taleplerinin arasında kendisi ve avukatları tarafından, yargılamaya yönelik benzer uyarılar yapılmış, gereği kulak arkası edilmişti... Fatih Hoca tıp bilimi uzmanı bir profesör olarak, tutuklanmadan önceki sağlık taramalarında kanser riski teşhisi ile yüz yüze gelmişti. Başvurularda, yıllar süren tutukluluk süreci içinde bu anlamda gereken tıbbi kontrol-tedavi gereklerinin yerine getirilmediği anımsatılıyordu. Gereği yerine getirilmeden, kamuoyunun ilgisini ancak oğlunun ölümü, cenazesinde ailesinin yanında evde kalmasına izin verilmemesi ile çekebildi... Bilim insanı kimliği ile yaşadığı haksızlık-hukuksuzluklar sorgulanmadan, oğlunun ölümü sonrası yorganı başına çekmiş olarak koğuşunda yatması ile güdeme şöyle bir girdi. Şimdi hastalığı bedeninde yayılmış olarak hastanede, tedavi altında...
***
Rektör olarak, aydın sorumluluğu ile nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan bir ülkede, demokrasi ve laiklik korunarak, çoğunluğun istediği ölçeklerde din eğitiminin nasıl yapılabileceğinin bilimsel sorgulamasında ilk adımı atan insan olarak hiç bilinmiyor. Pozitif bilim insanları ile ilahiyatçıları ilk kez bir araya getiren, demokrasi, laiklik ilkeleri ayaklar altına alınmadan, isteyenlere gereken din eğitiminin nasıl yapılabileceğinin koşullarını tartıştıran rektör olduğu için mi, Ergenekon davasında yıllardır tek tutuklu bırakılmış eski rektör olduğu sorgulaması da kimselerin aklından geçmiyor...
Başbakan Erdoğan’ın yeni yıla yönelik değerlendirme konuşmalarında, nerede ise kişisel, komisyonlardan geçirilmeden, Milli Eğitim Bakanlığı hazırlık çalışmaları bile yapılmadan dayattığı, 4+4+4 uygulamaları ile övünmesi elbet dikkat çekici. Geleceğe yönelik “dindar-kindar gençlik yaratma” projesinin uygulanmasındaki iktidar icraat uygulamaları başarılarından sözü açıyor. Milli Görüş, imam hatip geleneği, kimliği ile bir kez daha övünüyor... Sonra Kürtlere yönelik, güçlü aşiret-cemaat bağlantıları gerçeğine de dayanarak, din kimliği ağırlıklı buluşmada, barış reçetesi anlamındaki önerilerini sıralıyor... Aynı günlerde bakanlık, okullarda yeni eğitim sisteminin uygulamasındaki sorunların araştırılmasını yasaklıyor..
Yeni yıla girişte, iktidarlarına göre İslam dünyası, Ortadoğu’da dinamik dış politikalarla liderliği, büyük Türkiye’ye oynama aracı, bizim gibi korkak aydınlara göre ise Türkiye’nin emperyal çıkarlar adına, Ortadoğu yeni haritalarının çizilmesi, petrol çıkarları üzerinden parçalanışı İslam dünyasının en yoksullar cephesinde bırakılabilmesi adına, ırklar-mezhepler üzerinden iç-dış savaşlarda kırdırılması, Türkiye’nin de bu bataklığa çekilişi tehdidinin katlanması... Projelerinde yeni görünüm, geri dönüşü zor adımlar gündemde... ABD bile Esad cephesini dışlamayan Suriye çözüm reçetelerine oynar görünürken Türkiye, siyasi iktidar politikaları ile balıklama kimliğinden kaygı duyulan muhalefet cephesinin yanında en önde...

Günümüz teknolojisinde herkesin olamasa da çok kişinin çok kişiyi dinleyebildiği sır değil. Dahası çok pahalı ve zor bir iş olmadığı da biliniyor. Böyle olduğu içindir ki insan hakları, hukuk devleti düzeninin korunabilmesi adına yasal dinlemeleri yargı kararlarına bağlayan, yasadışı dinlemelerin ise hukuk düzeni içinde kullanılamayacağını öngören yasalar, eksiği gediği ile bütün ülkelerde var. Bizdeki sorun, bu yasalardaki düzenlemelerin insan hakları, hukuk devleti ile çelişen hükümlerinin olmasının yanında, çok yaygın iktidarlarına bağlı devlet gücü eliyle de yasadışı dinlemelerin yapılması yetmezmiş gibi, yargılama, hukuk devleti düzenine aykırı olarak, suçlamalarda, yargılamalarda, siyasette sıkça kullanılmasının hesabının sorulmamasında...
Seçimler öncesinde Baykal’ın genel başkanlığına mal olan, MHP’yi baraj dışına atmaya yönelik, yöneticileri hakkında yasadışı elde edilmiş görüntü ve dinlemelerin siyasi sonuçları ne kadar kaçınılmazsa... Uzun soluklu, yaşamın her alanında kadrolaşmış, yerleşmiş iktidarlarının, yasaları işleterek yasadışı izleme, dinleme suçlularına ilişkin deyimin tam anlamı ile “parmağını kıpırdatmamış olması” iktidar adına siyasi ayıplı olmanın ötesinde, sorumsuzluk... Çok daha vahim iktidar icraatları suçları kapsamına girecek durum ise başta özel yargı, çok sayıda yargılamada, polis ya da başka resmi devlet organlarınca ele geçirilmiş yasadışı dinleme, izlemelerin, doğruluğu kanıtlanmamış bilişim belgelerinin suçlama kanıtları olarak kullanılmaları. Yıllar süren tutukluluklar, dahası mahkûmiyetlerin bu yasadışı belgeler üzerinden oluşturulmuş suçlamalarla yapılmasına seyirci kalınması.
***
12 Mart, 12 Eylül süreçlerinde, telefonların dinlenmesi, yargıda kullanılmasına ilişkin tanıklıklarım çok fazla. Sadece işçi-gençlik haberlerinin odağında bir gazeteci olduğum için benim bile dolaylı, doğrudan sürekli telefonlarım dinlendi. 12 Mart Madanoğlu davası, 15-16 Haziran öğrenci yargılamaları, çeşitli sol gençlik örgütleri davalarının iddianameleri, kitaplarında da var olduğu üzere dinlemeler üzerinden açılmış tüm davalarda, bu yasadışı dinlemeler sadece yasadışı elde edilmiş olmaları nedeniyle de değil, kanıt değeri taşımadıkları için, yargı kararlarının üst yargı ya da ara karar süreçlerinde düşmelerini getirdi... İşçiler-öğrenci-ler.. gördükleri işkenceler, yattıkları hapislikte ödedikleri bedellerle silindir gibi ezilmiş oldular...
Bugünün yargılamalarını çok daha uzaktan izleyebildiğim halde, ileri teknoloji ile çok daha ağır hukuk suçları işlenmiş olarak, gerçeklikleri de çok daha fazla tartışmalı belgelerle, insanlara daha büyük suçlar, lekeler sürüldüğü, bedeller ödetildiğini göz-lemliyorum. İktidarlarının sorumluluğunda devlet güçleri kullanılarak dinlemeler, çok daha haksız, ağır insan hakları ihlalleri, cezalandırmalar, siyasal suçlamalara araç ediliyorlar. İktidarları medya gücü arkasında, kamuoyu güdülemesinde, bu hukuksuz silahın iktidar güç aracı olarak kullanılmasından yararlanıyor...
***
Türkiye’nin bu yüzden önümüzdeki yıllarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargılamasında yiyeceği ağır cezalar ya da daha önce siyaseten kurtulmaya yönelik geleceği söylenen büyük af, üst yargının durumu bir ölçüde kurtarmaya yönelik bozacağı haksız-hukuksuz kararlarla avunabilir miyiz? İşte tam da bu tabloda Başbakan’ın dinlendiğini açıklaması yeni bir bomba gibi gündemimize düşerken, doğaldır ki kimseler bu dinlemenin olabilirliğinden, vahametinden kuşkuya düşmeden sorgulamayı “Kim dinledi?” üzerinden yapma gereğini duyu-yorlar. Doğaldır ki Başbakan’ın kendi siyasi kadrolarına, derin devletine kendi kendini dinletmesi söz konusu olamayacağına göre geriye iktidar içi hesaplaşmalar ya da daha vahimi, iktidarlarının çok iddialı çatışmaların içine bulaştığı dünyadaki dış kriz-ler, hesaplaşmalar bağlantılı dış istihbarat güçleri olasılığı kalıyor...
İktidarları açısından ciddi sorumluluk, zafiyet anlamına da gelebilecek olasılıklar karşısında, siyaseten ofsayta düşmemek için, geçmişten kalan mağduru oynamanın inandırıcılığı olmadığı gibi, geçmişten kalıntıları temizlenememiş, iktidarı aşan bir derin devlet bağlantısı da ayıp kaçıyor. İktidarlarının rahatsız oldukları, günah keçisi yaptıkları, aslında hepsi birbirinden farklı geçmiş iktidarlar süreçlerindeki derin devlet yapılanmaları, haklısı haksızı, suçlusu suçsuzu, hepsi bir torbada, yasalar, hukuk dışı yargılamalarla toptan içerde değiller mi? Eksiksiz kamudaki görevlerinden tasfiye edilmediler mi?
CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu’nun dünkü açıklamasında, sayısız yasadışı dinleme, iktidarın yasadışı dinlemelere ilişkin sorumluluklarını yerine getirmemesinden örnekler de vererek, çifte standarda sitem etmesine verilebilecek yanıt yok... “Ken-disi dinlenince rahatsız oluyor. Başkaları dinlenince oh oluyor. Bu olmaz. Sonunda etme bulma dünyasıdır, gelir Sayın Başbakan’ı da bulur...”

Kemalın Askeri

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget