Ankara’nın Gerginlik Stratejisi

Türkiye ve Rusya, başından bu yana Suriye krizinin ikili ilişkileri etkilememesi için büyük özen gösteriyordu. Ta ki bu hafta başına kadar. Önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hafta başında yapacağı Ankara ziyaretini erteledi. Ardından Türkiye, Moskova’dan kalkan bir yolcu uçağına Suriye’ye askeri malzeme götürdüğü gerekçesiyle Ankara’ya zorunlu iniş yaptırdı.
Bu iki gelişme arasında bir bağ var olabilir mi? Uluslararası basında bu yönde iddialar çıktı. Ancak dün Başbakan Tayyip Erdoğan, Putin’in ziyaretinin ertelendiği bilgisinin günler önce Ankara’ya ulaştığını açıkladı. Yani erteleme kararı uçak indirme hadisesine bir tepki değil.
Peki ya tersi geçerliyse? Yani Türkiye’nin o uçağı indirme kararı Rusya’nın Suriye politikalarına tepki olabilir mi?
Türkiye ile Suriye arasında sınırda karşılıklı top atışlarının yaşandığı bir dönemde Putin’in Ankara ile dayanışmayı reddeden kararı sonrasında planlanmış bir gerginlik stratejisinin parçası olabilir mi?
Türkiye bilerek geriyor
Gelişmeleri yakından izleyen yabancı gözlemciler, Türkiye’nin, Rusya ile arasında tansiyonun tırmanacağını bilerek ve planlı biçimde uçağı indirdiği kanaatinde. Peki böyle stratejinin amacı ne olabilir?
Sanırım Suriye konusunda içine düşülen yalnızlıktan kurtulma ve uluslararası toplumun dikkatini bu konu üzerinde odaklama arzusu. ABD başta olmak üzere Batılı müttefiklerini bu bölgeye çekme niyeti. Aslında hafta başından bu yana Avrupa ve ABD’den gelen önemli açıklamalar da bu tezi destekler nitelikte.
Açıklamalar teşvik etti
Bunlardan ilki ABD başkanlık yarışında, Cumhuriyetçi aday Mitt Romney’den geldi. Ohio’da seçim gezisi sırasında Başkan Barack Obama’yı Suriye konusunda pasif kalmakla suçlayan Romney, iktidara gelmesi durumunda Türkiye ile birlikte Esad muhaliflerini silahlandıracağını duyurdu. ABD yönetiminin ‘mesafeli’ duruşuna çok açık bir eleştiriydi sözleri.
Diğer açıklamalar ise Atlantik’in bu yakasından geldi. NATO Genel Sekreteri Anders-Fogh Rasmussen Brüksel’de yapılan NATO Savunma Bakanları Toplantısı sırasında “Türkiye’yi savunma ve korumaya yönelik planlarımız hazır” dedi. Ardından ABD’nin Ürdün-Suriye sınırına özel timler gönderdiği duyuldu. ABD Savunma Bakanı Leon Panetta’nın heyetindeki ‘üst düzey bir Amerikalı yetkili’nin ajanslara yansıyan sözleri ise “Türkiye’den gelecek talepleri NATO karşılamaya hazır olacaktır” şeklindeydi.
ABD’deki yarış fırsat yarattı
Bu açıklamaları yan yana koyunca ortaya çıkan manzara şu: Romney’den gelen dış politika salvosu karşısında seçimleri kaybetmek isteeyen Obama yönetimi süratle Suriye politikasında ayarlama arayışına girişti.
Beyaz Saray yönetiminin Suriye konusunda kendisini yalnız bıraktığı düşüncesinde olan AKP hükümeti de durumu fırsat görerek başkanlık seçimleri öncesinde bölgede tansiyonu iyice yükseltmeyi amaçlıyor. ABD ve diğer müttefiklerinin, şu anda sadece kendisinin yer aldığı oyuna bir an önce katılmasını sağlama arayışı içinde.
Dün gece ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan gelen “Türkiye’nin uçağı indirmesini destekliyoruz” açıklaması da izlenen bu stratejinin şimdilik doğru yönde ilerlediğinin kanıtı. Başkanlık seçimlerine kadar hepimizi yeni sürprizler bekliyor. Tabii büyük riskler de...