23 Nisan nasıl bayram oldu? - Emin Çöleşan

 23 Nisan nasıl bayram oldu?

23 Nisan'ın bayram olmasında 90 yıl

TÜRK milletinin emperyalizme direnişinin simgesi olan TBMM, tam 91 yıl önce bugün açılmıştı. Ankara'da Hacıbayram Camii'nde topluca Cuma Namazı kılınmış, dualar edilmiş ve Meclis çalışmaya başlamıştı.
Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde yürütülen Milli Mücadele, milliyetçi kükreyişin simgesiydi. Ancak ilk Meclis çatısı altında bile günümüz gericilerine benzer sesler yükselirdi. Ama onlar bugünkülerden daha onurluydu. Hiç değilse yüreklerinde biraz vatan sevgisi vardı.
Şimdi sizi geçen yıl olduğu gibi bir kez daha 90 yıl öncesine götüreceğim, 23 Nisan tarihinin nasıl ulusal bayram olduğunu kısaca ve Meclis tutanaklanndan özetleyerek bir kez daha anlatacağım.
Günlerden 23 Nisan 1921. Meclis'in açılışının birinci yıldönümünde Saruhan (Manisa) Milletvekili Refik Şevket (İnce) Bey ve 11 arkadaşının verdiği kısacık bir yasa önerisi görüşülüyor. "Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ilk yevmi küşadı (yıldönümü) olan 23 Nisan, ayad-ı milliyedendir (ulusal bayramdır)."
•""•"'•
Görüşmeleri ve bu konuda yapılan tartışmalan Meclis tutanaklanndan özetliyorum:
"Vehbi Bey (Konya): Efendiler, bu gibi bayramlar ulusun yüreğinden doğar. Gösteri yapmakla bayram olmaz. Böyle gösterilerle ulusun manevi gücünü kuvvetlendirmek istersek, bunlar geçicidir. Bunlarla güçlendirilmez, rica ederim, içimizde bir tek Hıristiyan yoktur. Ezanı Muhammedi okunuyor da katiyen aldırış etmiyoruz. Ulusumuz milli amacını tam olarak elde ettiği gün, yüreğinde gerçek bir bayram yaşanır. Rica ederim, böyle kanuna ne ihtiyaç var. Bayram, gösteri, bir şey yapmaz. Söyleyeceğim budur efendiler.
Yahya Galip Bey (Kırşehir): Hoca Vehbi Efendi hiçbir vakit doğru düşünmüyor. Eğer sizin fikrinizi bu ulus taşımış olsaydı, bu Meclis toplanamazdı. Bu öyle bir ulusal bayramdır ki, bunun üzerinde hiçbir bayram düşünülemez. Millet, kurtuluş ve mutluluk belgesini o gün (23 Nisan 1920) almıştır. Hocaefendi hazretleri, bugünü gökteki melekler bile yüceltiyor, siz niçin yüceltmek istemiyorsunuz? Sizi buraya gönderenler İngilizler idi. Siz buraya kendiliğinizden gelmediniz.
Başkan: Rica ederim Yahya Galip Bey... Yahya Galip Bey: Bu bir gerçektir efendim. Efendi hazretleri buraya İngilizlerin vasıtasıyla ve aynı zamanda özel trenle gelmiştir.
Hamdi Namık Bey (İzmit): Ben de şahidim. Tunalı Hilmi Bey (Bolu): Evet, İngilizler göndermişti. (Şiddetli gürültüler).
Yahya Galip Bey: Ne patırtı ediyorsunuz efendiler, ben kimseye hakaret etmiyorum. Ne zaman ki böyle bir milli bayram olur, memleketin sevinçli anları olur, bunun içine "İslam ahlakı" sokarlar. Her gün, her fırsattan yararlanarak temcit pilavı gibi bunu söylemekten ne çıkar? Celal (Bayar) Bey (Saruhan): Efendiler, biz esir olmayı reddediyoruz. Bağımsız olarak yaşadık ve yaşayacağız. Bu bizim hakkımızdır. Rica ederim, bu İslamlar için de büyük bir gün değil midir? Ali Şükrü Bey (Trabzon): Vehbi efendi ulusun seçmenleri tarafından buraya gönderilmiştir. Kutsal savaşımızın daha başındayız. Esirlik halkasını atmak istiyoruz. Bu işi bütün ulus yaptığı halde başarı bize mi aittir? Mesela bir ordunun başarısı bir kumandana mı (Mustafa Kemal Paşa) ait olacak? Meclis'in kendi kendine, 23 Nisan'da burada toplandığım için bugünü bayram yapıyorum demesi uygun değildir.
Fevzi Efendi (Malatya): Pek yanlış söylüyorsunuz. Muhittin Baha (Pars) Bey (Bursa): 22 Nisan'da bize hıyanet etmiş bir adam (Padişah) ve onun takımı vardı. Ulus başsızdı. Ulus burada, 23 Nisan'da ilk sözünü söyledi ve bu ulusal davaya atıldı. Yoktan bir ordu çıkardı. Milletin başına musallat olan Halifeyi orada yalnız bıraktı. Yalnız Türklerin ve Anadolu'nun değil, bütün İslam aleminin hayatını ve geleceğini kurtaracak bir ulusun temellerini 23 Nisan'da attık efendiler. (Alkışlar)

Müfit Efendi (Kırşehir): Efendiler, bugünün bir milli bayram olması gereklidir.

Refik Şevket (İnce) Bey (Saruhan): Koca tarihi canlandırmak şerefini, koca bir tarihi yeniden yaşatma görevini üzerine alan Meclisimiz bu günü elbette ve elbette değerlendirecek, kutsallaştıracak ve bunu torunlarına yadigar bırakacaktır. Buna inandığım içindir ki, yüksek kurulunuza bu önerinin oybirliği ile kabulünü teklif ediyorum.
Refik (Koraltan) Bey (Konya): Efendiler, 23 Nisan'dan önce düşmanlarımızın bizim için söylediği Türk Ulusu bağımsızlığa layık değildir sözünü işte bu büyük güne ulaşmakla yalanlıyoruz. Bugünün ulusal bayramlarımızdan biri olmak üzere kabulünü rica ederim.

Başkan: Efendim, kabul edenler lütfen el kaldırsın. Kabul edildi efendim. Şimdi kabul ettiğiniz kanun gereğince bugün resmi tatil olduğundan, pazartesi günü toplanmak üzere oturumu kapıyorum."
(Yasa önerisi, görüşme ve tartışmalann aynntılan için bakınız: TBMM Zabıt Ceridesi Devre 1, Cilt 10, sayfa 70-74.)
• , • *

Bu kanun teklifini Meclis'in açılışının birinci yıldönümünde veren, 23 Nisan gününün ulusal bayram olmasını sağlayan Saruhan (Manisa) Milletvekili Refik Şevket İnce benim dedem. Annemin babası.
Selanik Hukuk Mektebi mezunu, avukat. Balkan Harbi'nde yedeksubaylığını yaparken asker taşıyan trenler çarpışıyor ve kolundan sakat kalıyor. İlk Meclis'e Saruhan (Manisa) milletvekili olarak seçiliyor, 1920 yılında asker kaçaklannı, casuslan, isyancılan, hainleri, bozgunculan ve asker ailelerine zarar verenleri yargılamak üzere İstiklal Mahkemeleri kurulunca Meclis tarafından Kastamonu İstiklal Mahkemesi üyeliğine seçiliyor. Asker kaçaklannı, bozgunculan, vatan hainlerini yargılayan üç kişilik İstiklal Mahkemesi'nde, gerekli cezalan veriyor.
İlk Meclis'te İstiklal Mahkemeleri'nin kurulması için kanun teklifini veren dedem Refik Şevket İnce kürsüden şöyle haykınyor: "Efendiler, muvaffak olmak için asacağız, keseceğiz, kesileceğiz. Ve ancak bu şekilde muvaffak olacağız." Dedem 1921 yılında Mustafa Kemal Paşanın Adalet Bakanı, sonraki yıllarda yine Atatürk dönemlerinin milletvekili. Ege'de Yunan işgaline karşı başlatılan mücadelenin önderlerinden. 1950 yılında Demokrat Parti iktidar olunca ilk Adnan Menderes hükümetinde Milli Savunma ve sonra Devlet Bakanı olarak görev yapıyor. Kısa süre sonra Menderes'le aralarında görüş ayrılığı çıkıyor, dedem kendisine çok sert mektuplar yazıyor, gidişin kötü olduğunu vurgulayıp 1954 seçimlerinde aday olmayacağını bildiriyor. Menderes'e karşı çıkan ilk Demokrat Parti milletvekili idi. 1955 yılında vefat etti.
Vatana hizmetten başka hiçbir şey düşünmeyen, Türk istiklaline ve bağımsızlığına damgasını vuran kelle koltukta devrimcilerden, Ord. Prof. Dr. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu'nun deyişiyle "Milli Mücadele döneminin sivil kahramanlarından" biriydi...
Ve ilk Meclis'te, Türkiye'nin kaderine ve geleceğine damgasını vuran daha nice asker ve sivil kahramanlar vardı. (Soyadlan sonraki yıllarda^ alınmıştır.)
Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Celal Bayar, Refik Koraltan, Tunalı Hilmi, Muhittin Baha Pars, Refik Şevket İnce, Zamir Damar Ankoğlu, Ali Fuat Cebesoy, Refik Saydam, Mehmet Akif Ersoy, Diyap Ağa, Kazım Karabekir, Kılıç Ali, Mahmut Esat Bozkurt, Refet Bele, Tahsin Üzer, Yunus Nadi Abalıoğlu, Ali Çetinaya, Kazım Özalp, Fevzi Çakmak, Rıfat Börekçi, Tevfik Rüştü Araş, Fahrettin Altay, Mustafa Necati, Ruşen Eşref Onaydın...
Bugün 23 Nisan, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı. TBMM'nin açılışının 91. ve dünyadaki tek çocuk bayramı olan 23 Nisan'ın bayram oluşunun 90. Yıldönümü. Hepimize, bu bayramı bize unutturmaya kalkışanlara bile kutlu olsun.
Vatanın bağımsızlığını yedi düvele karşı her alanda vuruşarak kurtarmak şimdi kolay görünüyor da, o zaman pek öyle değildi. Hepsinin kelesi koituğundaydı. Allah onlara rahmet eylesin, nur içinde yatsınlar.

Yorum Gönder

[facebook][disqus]

Kemalın Askeri

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget