‘Lüküs Hayat’a bile yasak - Hasan Pulur

ŞEHİR Tiyatroları’nda acaba hâlâ “Lüküs Hayat”ı oynuyorlar mı? Oynuyorlarsa kim bilir kaçıncı oyun?
“Lüküs Hayat” Türk tiyatrosunun klasikleşmiş oyunudur. Ekrem Reşit Rey’in yazdığı, Cemal Reşit Rey’in müziğiyle bu kadar sevilen “Lüküs Hayat” ikinci doğumunu Haldun Dormen’le yapmıştır.
* * *
HALDUN Dormen sorar:
“Türkiye’de doğup büyümüş kim vardır ki Lüküs Hayat’ın melodisini duymamış olsun. Oyunu benim gibi görme şansı bulamamış olanlar bile, bu operetin adını duyunca, eski bir dosttan söz edilmiş gibi olurlar.”
Doğru, bizim ailede bile opereti görmemiş olanlar “hayırsız bir damat”ın arkasından mırıldanırlardı:
“Lüküs Hayat, Lüküs Hayat... Yan gel de yat!”
* * *
BİZ Şehir Tiyatroları’ndaki anlaşmazlık sırasında sık sık yazdık:
“Politikacı tiyatrodan elini çekmez!” diye...
Başbakan’ın “tiyatroları özelleştirme” hevesinin arkasında yatan budur.
Tiyatroya hâkim olmak, tiyatrocuyu başıboş bırakmamak...
“Lüküs Hayat” 1930’lu yıllarda perde açar, o tarihte tiyatro oyunları da denetim altındadır. Basın Yayın Genel Müdürlüğü oyunları incelemekte, kısacası sansür uygulamaktadır.
Ankara’dan bir yazı gelir:
“Temsilden men kararı!”
Vasfi Rıza Zobu, altında Vedat Nedim Tör’ün imzası olan kararı yadırgadıklarını anılarında yazar:
“Sebep ne acep? Cumhuriyet rejimi aleyhine mi? Devlet büyüklerini alaya mı alıyor? Milli müesseselere mi dokunuyor? Yoksa halkın ahlakını bozacak sahneleri mi var?”
Evet, bir sosyal alaycı yanı var, şimdiki deyimle “dönem oyunu”, Cumhuriyet devrinin değişiminin eleştirisi...
* * *
İSTANBUL Şehir Tiyatrosu, Ankara’ya yazıp durur:
“Nedir bu yasak?”
Nihayet sır açıklanır, Vasfi Rıza Zobu anlatır:
“Eserde âşık bir ihtiyar, çapkın bir genç, hafifmeşrep bir kadın, yaramaz bir çocuk varmış. Bunlar seyirciler için kötü örmeklermiş. İhtiyarların, gençlerin, kadınların, çocukların ahlakını bozarmış, kötü örmeklermiş.”
* * *
YIL 1935...
Neredeyse 80 yıl...
1935’in gerekçesi bu...
2012’nin gerekçesi de müstehcenlik...
Onlar bunlar gelip gider ama “Lüküs Hayat” ve oynayanlar kalır...
Hazım Körmükçü’yü, Vasfi Rıza Zobu’yu, Muammer Karaca’yı, Şevkiye May’ı, Halide Pişkin’i, Bedia Muvahhit’i silip atabilir misiniz?
Ya da yasaklayabilir misiniz?