Haber Güncel

Şimdi merak edilen iki konudan biri, acaba halkın yüzde kaçı dindarlığın her zaman dürüstlük, iyilik olmadığının farkına vardı? İkincisi, şimdiye kadar birbirlerine övgüler yağdıran, her biri diğeri hakkında kimselere söz söyletmeyen Amerika’daki Hoca Efendi ile iktidar arasında savaş nasıl sonuçlanacak?

---

17 Aralık 2013 gününden itibaren Türk halkı TV ekranlarının başına kilitlendi. Yolsuzluk iddialarını, bavullarla, ayakkabı kutuları ile yapılan para transferlerini şaşkınlık ve öfke ile izlemekte... Suçluların kesin delillerle yargılanmalarını ve cezalandırılmalarını beklerken bu iddiaların üstlerini örtmeye çalışan iktidarın açıklamaları ile daha da şaşkınlaştı ve öfke doruğa çıktı. Çünkü iktidar ile Amerika’da yaşayan Hoca Efendi arasındaki karşılıklı suçlamalar, restleşmeler ve beddualardan açıkça anlaşıldı ki, meğer ülke yönetimi iki başlıymış!..
Bütün bu olup bitenler 17 Ocak 2000’i çağrıştırdı. Hani Beykoz’da bir villaya operasyon yapılmış ve Hizbullah örgütünün lideri öldürülmüştü. Sonra da insanlık dışı yöntemlerle işlenen işkenceler, cinayetler bir bir gözler önüne serilmişti. Ardından lüks villaların, gecekonduların, camilerin altında, sıradan evlerin bodrum katlarında, çoğu domuz bağı ile boğularak öldürülmüş kurbanların cesetleri bulunmuştu. Bu yerlere “mezar evler” adını vermişti halk, işkence yapılırken çekilen filmlerin kasetlerinden öğrenilmişti kurbanlara öldürmeden önce işkence yapıldığı...
İşte o günlerde de vatandaşlar TV ekranlarının başında, bir korku filmi seyreder gibi seyretmişti. İnanılmaz vahşet görüntülerini ve acı, öfke, korku ile sorup durmuştu: Bunları yapanlar insan mı? Bunlar benim vatandaşlarım, dindaşlarım mı?..
 O olayların ardından kamuoyunda şöyle bir beklenti oluşmuştu:
Devlet erki, iktidar bundan böyle radikal dincilikle mücadele edecek, din kurumunun öbür dünya söylemlerinden uzaklaşıp insani duyguların gelişmesine, ahlak kurallarının yaygınlaşmasına hizmet eder duruma getirilmesini sağlayacak. Bundan sonra insanlar, kendileri gibi düşünmeyen, dini insani değerler olarak yorumlayanlara düşman olmayacak. Gencecik insanlar, din uğruna adam öldürülürse cennete gidilir diye kandırılmayacak!
Fakat ne yazık ki, beklentinin tam tersi oldu!
Bu olaydan iki yıl sonra iktidarı ele geçiren AKP bütün gücünü dinsel eğitimin yaygınlaşmasına yoğunlaştırdı. Bu konudaki eleştirilere hiç ama hiç itibar edilmedi. Tam aksine sayın Başbakan tüm Türk halkının karşısında kıvançla haykırdı:
 “Dindar ve kindar bir gençlik yetiştireceğim!”
Ayrıca kendilerinin çok dindar oldukları imajı yaratmak için tüm söylemlerinde dini terminoloji kullanmaya, ibadetlerini gösteri şeklinde yapmaya özen gösterdiler. Örneğin cuma namazları! Ramazan ayındaki iftarlar! Böylece halkta var olan “dindar insan dürüsttür, kötülük, haksızlık yapmaz” inanışından yararlandılar, bu inanışı sonuna kadar sömürdüler. Bu olaylar, sonrasında bile hâlâ bu inanışın sürdüğünü gösteren konuşmalar oluyor, TBMM’de bile. Yaşanan olayları eleştirirken muhalefet şöyle sesleniyor, “Bu yaptıklarınız Müslümanlığa sığar mı?” Aslında bu soru diğer dinlere hakaret! Müslümanlığa sığmaz, ama diğer dinlere sığar anlamını içeriyor çünkü.

Radikal dincilik
Aslında olay dini değil insanidir. Din araç olarak kullanıldıkça insanilikten uzaklaşılır.
Şimdi merak edilen iki konudan biri, acaba halkın yüzde kaçı dindarlığın her zaman dürüstlük, iyilik olmadığının farkına vardı? İkincisi, şimdiye kadar birbirlerine övgüler yağdıran, her biri diğeri hakkında kimselere söz söyletmeyen Amerika’daki Hoca Efendi ile iktidar arasında savaş nasıl sonuçlanacak? Savaş şu anda çok yoğun olarak sürüyor. Her iki taraf da diğerine kin kusmaya başladı. Buna şaşırmamalı.
Çünkü kin dindarlığın ikiz kardeşi!

Fatma Esin/Cumhuriyet

Bütün yargılamalarda hukukun, ama yalnızca hukukun söylenmesi, siyasetin bu alana müdahale etmemesi, temel bir ilke haline getirilmelidir. Sadece yürütmenin değil, yasamanın da işlemlerinin denetiminde bu duyarlılık zaafa uğratılmamalıdır.

---

Kamuoyunda yargı ile ilgili tartışmalar, her geçen gün daha da artıyor. 12 Eylül 2010 halkoylamasının esası “yargı reformu”na dayanmaktaydı. Ancak o tarihten bu yana, yargıya güven, bütün çabalara rağmen, gitgide daha da azalmaya devam ediyor. Silivri duruşmaları süreci, “Deniz Feneri” gibi davalar, yargının bağımsız olmadığı algısını gideremediği bir yana, bu kez “Adalet ve Kalkınma Partisi” yöneticileri tarafından siyasetin yargı vesayeti altında olduğuna ilişkin demeçleri sık sık dile getiriliyor. 17 Aralık 2013 günü gerçekleştirilen yolsuzluk ve rüşvet operasyonu ile bir grup siyasetçi, işadamı gözaltına alındı. Bu operasyon sürecinde, sulh ceza hâkiminin “uygun kararına” (CMK md. 162) rağmen, savcının verdiği emrin, adli kolluk tarafından yerine getirilmemesi, hukuk çevrelerinde yürütmenin bariz bir şekilde yargıya müdahalesi olarak ifade edildi.

Savcının açıklaması
Bu olay üzerine, sulh ceza mahkemesinin kararını da uygulatamayan savcının, adliye önünde açıklama yapması çok eleştirildi. Hatırlanacağı gibi “savcı”, eski söyleyişle müddeiumumi “kamu namına iddia eden ve kamu davası açma görevi olan” (CMK md. 170) kişidir. Başsavcılıkça elinden dosyası alınan savcının bu acil durumda, en son çare olarak, adliye önünde açıklama yapmış olmasını bu çerçevede değerlendirmek yanlış olmayacaktır. 4 Aralık 2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 160169. maddeleri soruşturma işlemlerini düzenlemektedir. Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlilerinden yararlanarak şüphelilerin, lehindeki ve aleyhindeki delilleri toplayarak koruma altına almak ve haklarını korumakla yükümlüdür (CMK md. 160/2). Adli kolluk görevlileri, emniyet, jandarma, gümrük, sahil güvenlik teşkilatında, soruşturma işlemleri yapanlardan oluşur. Soruşturma işlemleri savcının emir ve talimatları doğrultusunda öncelikle adli kolluğa yaptırılır. Soruşturma sırasında sadece savcının emrinde çalışırlar. Adli görevlerinin dışındaki hizmetlerde, kendi mensup olduğu teşkilatındaki üstlerinin emrindedirler. Adli kolluk görevlilerine, adli görevi bulunmayan üstleri tarafından, yürütülen soruşturma ile ilgili emir ve talimat verilemez.


Yürütmenin yargıya müdahalesi
17 Aralık 2013 operasyonundan hemen sonra, Adalet ve İçişleri Bakanlığı’nın 1.6.2005 tarihli yönetmeliğinin değiştirilerek (bkz. R.G. 21 Aralık 2013), soruşturma açmak ve adli kolluğa emir verme yetkisini kullanan savcılar, bundan böyle bu yetkilerini, ancak ildeki başsavcıların onayı ile kullanabilecekleri gibi, emniyet müdürü de adli kolluk amiri olarak öngörülmüştü. Bu durum, yürütmenin yargıya müdahalesinin tipik örneğidir. Nihayet vali ve emniyet müdürü soruşturmada görev yapan adli kolluk görevlisini başka bir yere tayin ederek soruşturmayı engelleyebilecekti. Bu yönetmeliğe karşı Barolar Birliği’nce açılan iptal davası ve bu arada, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) da 25 Aralık 2013 günü bu konuyu Genel Kurul’da görüşerek oyçokluğu ile şu duyuruyu yaptı: “21.12.2013 tarihli Adli Kolluk Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 2’nci ve 3’üncü maddeleri yargı bağımsızlığı, kuvvetler ayrılığı ilkeleri ile anayasanın ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümlerine açıkça aykırıdır.” Bu duyurunun yayımlanmasının Danıştay’da görülmekte olan iptal davasını etkileyeceği, bu nedenle de anayasanın 138. maddesine aykırı olduğu, hükümet üyelerince ileri sürüldü. Oysa HSYK Genel Kurul kararları, “Genelge” adı altında kendi internet sitesine konulmaktadır. Adli kollukla ilgili olarak daha önce, 18 Ekim 2011 tarihli 7 sayılı genelgesinde “Adalet Bakanı ve Mülki Amirler (vali, emniyet müdürü) de dahil olmak üzere, savcıların dışında hiçbir merciin talepte bulunma ve adli kolluğa emir verme yetkisi kalmadığı” belirtilmişti. Bu arada, saat farkı ile Danıştay’dan yönetmelik değişikliği ile ilgili yürütmeyi durdurma kararı açıklandı. Bu kararla, HSYK duyurusu arasında “mahkemeyi etkileme” bağlantısı kurmak pek isabetli olmamaktadır. Zira HSYK’nin iki yıl önceki (2011 tarihli) genelgesi, Danıştay üyelerince kuşkusuz bilinmekteydi. Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararı bir anlamda “malumu ilâm” etmekte, yani bilinen ve açık olan bir hususu doğrulamaktadır, diyebiliriz. Kaldı ki “Danıştay İdari Yargılama Usulü Kanunu”na göre (md. 27/2) “uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin (yönetmelik gibi) yürütülmesi... İdarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir” hükmü uyarınca, çok kısa sürede kararını verebilmiştir. Böylece Danıştay, yönetmelik değişikliğinin uygulanmasını gecikmeksizin durdurarak, tekrar adli kolluk kuvvetlerinin, sadece savcılığın emir ve talimatlarına bağlı olarak çalışmasını güvence altına almıştır. Çünkü idarenin hukuka aykırı işlemler yapması halinde, yargı tarafından denetlenebilmesi demokratik hukuk devletinin gereğidir. Bu hususun “yargı vesayeti” olarak tanımlanmasının hukuki bir değeri yoktur, deyim yerindeyse buna “abesle iştigal” denir.

Anayasa değişikliği
Yukarıdaki örnekte olduğu gibi, bütün yargılamalarda hukukun, ama yalnızca hukukun söylenmesi, siyasetin bu alana müdahale etmemesi, temel bir ilke haline getirilmelidir. Sadece yürütmenin değil, yasamanın da işlemlerinin denetiminde bu duyarlılık zaafa uğratılmamalıdır. Yolsuzluklarla köklü ve sürekli, kalıcı mücadele verebilmenin yollarından biri de acilen yapılacak bir anayasa değişikliğinde, yasama dokunulmazlığının ceza soruşturma ve kovuşturmalarına engel olmaması öngörülmelidir. Bunun için anayasanın 83. maddesinin 2. fıkrasındaki “... suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclis’in kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz” cümlesindeki, “sorguya çekilemez”, “yargılanamaz” ifadelerinin metinden çıkarılması isabetli olacaktır. Ancak bunun sonucunda, bir milletvekili hürriyeti bağlayıcı yaptırımla karşılaşacak olursa, bu durumda TBMM’nin kararı zorunlu olmalıdır. Birkaç dönem milletvekili seçilen biri (üç dönem = 12 yıl), uzun bir süre sorgulanmadan, yargılanmadan uzak kaldığında, dosyasındaki delillerin yok olmaları, şahitlerin hayatta olmama, çıkarılan af kanunları ile yapay bir biçimde aklanmaları hukuka olan güveni sarsar. Yolsuzluklarla ve rüşvetle mücadelede ödün verilmemesi, huzurlu ve temiz toplum temelinde, demokratik hukuk devletinin gerçekleştirilebilmesinin ön şartıdır. Bu açıdan, TBMM komisyonlarında bekleyen, binlere yaklaşan “şüpheli” dosyalarının işlem görmemesi, hiçbir seçilmişin sineye çekebileceği bir durum değildir sanırım.

 Erdoğan TEZİÇ/Cumhuriyet

5N1K’ya konuk olan TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı, İstanbul Milletvekili, Anayasa Hukukçusu Burhan Kuzu’ya (Üfff! Amma uzun ya! İspanyol isimleri gibi) ilerleyen dakikalar içinde Cüneyt Özdemir, şunu sordu;

“2002’den beri AKP ve cemaat işverenlerinin kendilerine verdiği görevleri büyük uyum içinde yerine getirdiler. Şiir gibi çalıştılar, Türkiye Cumhuriyeti’ni yok etmeye yönelik golleri paslaşarak attılar ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne karşı kumpası beraberce kurdular.

CHP Genel Başkanı Sayın Kemal Kılıçdaroğlu, Hatay’da yakalanan TIR’la ilgili olarak açıklamada bulunurken “Devletin çivisi çıkmış” dedi.
Hukuk devletinin çivisi çıkmışsa, hukukun uygulanmadığı, yetkililerin hukuk dışı uygulamalara başladığı anlamı çıkmaktadır.
Anayasamızın 2. Maddesinde Türkiye Cumhuriyetinin demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğunu söyler.
Yine Anayasamızda, devletin güçler ayrılığı ilkesine göre yönetileceği yazılıdır.
Bir devlette Anayasaya ve yasalara aykırı işler yapılıyorsa, ortada bir hukuksuzluk var demektir.
Devleti masaya yatırarak çivisinin çıkıp çıkmadığına birlikte bakalım.
Devleti yönetenler, yasalarda yazılı olmayan grupları yönetime ortak ediyorsa,
-Kendilerine dokununcaya kadar bu gizli ortağı ile hiçbir sorun yaşamıyorsa,
-Kendilerine dokunduğu anda, gizli ortağını çete ve paralel devlet olarak suçluyorsa,
-Güçler ayrılığı ilkesini yok sayarak, tüm yetkileri tek elde topluyorsa,
-Yüksek Yargıda cemaatin imamı olduğunu söylüyor ve bir şey yapmıyorsa,
-İktidar, karşıtlarına dokunan yargıyı “bağımsız yargıya karışmayın işini yapsın”, kendilerine ve yandaşlarına dokunan yargıyı tarafsızlıkla suçlayıp tehdit ediyorsa,
-Adli kolluk görevlileri, adli soruşturmalarda Cumhuriyet Savcılarının emirlerini değil, mülki amirlerin emrini dinleyip soruşturmaya engel oluyorsa,
-Hatay’da yakalanan şüpheli TIR’da arama yapmak isteyen Cumhuriyet Savcısına, Vali engel çıkarıyorsa ve MİT ile Adli Kolluk arasında yaşanan gerilimli ortamda, Cumhuriyet Savcısı “canımı zor kurtardım” diye olay yerinden ayrılıyorsa,
-Mahkeme kararları, güvenlik güçleri tarafından uygulanmıyorsa,
-Din Bilgisi ve Ahlak dersi öğretmeni sınıfta “Bir Sünni’nin bir Alevi ile evlendiği takdirde yüz kırk kırbaçla cezalandırılacağını, çocuk yapma durumunda ise cezasının ‘ölüm’ olduğunu”   söylüyor ve velilerin şikâyeti üzerine müdür bir soruşturma açmıyorsa,
-Başbakan Başdanışmanı yıllarca yönetimi birlikte götürdükleri Cemaati ima ederek “Orduya kumpas kurdular” diyorsa,
-Yargı ve güvenlik güçlerini, cemaatçi, iktidarcı diye ikiye ayırma algısı yurttaşlarda oluşturulmuşsa,
-Yolsuzluk savıyla dört Bakan istifa ediyor ve iki Bakanın oğulları tutuklanıyorsa,
-Yolsuzluk soruşturmasını yapan güvenlik güçleri hallaç pamuğu gibi dağıtılıyorsa,
-Ergenekon ve Balyoz diye adlandırılan davalarda toz kondurulmayan ve altına zırhlı araba verilen Cumhuriyet Savcısına, yolsuzluk soruşturmasında linç kampanyası açılıyorsa,
-Yolsuzluk soruşturmasında görevi engellenen Cumhuriyet Savcısı durumu kamuoyu ile paylamak için basın bildirisi dağıtmak zorunda kalıyorsa,
-Cumhuriyet Başsavcı basın açıklamasıyla, Cumhuriyet Savcısını yalancılıkla suçluyorsa,
-Hâkimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin bir bölümü, soruşturmadan el çekilen Cumhuriyet Savcısını desteklemek amacıyla bildiri yayımlıyor ve bir bölümü muhalif kalıyorsa,
Kusura bakmayın beyler, devletin çivisi, çoktan çıkmıştır. 

04.01.2014
Gündüz AKGÜL
Emekli Cumhuriyet Savcısı

Mustafa Kemal Paşanın Ankara’ya ilk geldiği günlerde (1920nin ilk ayları),  Gazeteci Yunus Nadi Bey Mustafa Kemal Paşa ile ilginç bir röportaj yapar. Bu röportaj sırasında Mustafa Kemal Paşa’nın sözleri her devirde ders alınacak mahiyettedir. Bu konuşma aynı zamanda onun ve onun şahsında Türk ordusunun demokrasiye, Milli devlete olan inancını ve özlemini dile getirmektedir. Röportajı hiçbir katkı yapmadan, olduğu gibi sunmaya çalışıyoruz. Yunus Nadi Bey anlatıyor: