Bizim halkımızın silahı, silah merakı kutsaldır
Hepimizin üzüntü ile
izlediğimiz okullardaki silahlı saldırıları görünce, geleceğimiz çocuklarımız
için endişeye kapılıyoruz. Konuyu daha iyi kavraya bilmek için silah
sevgimizden, silah edinme isteğimizden, işin temelinden aileden irdelemek
gerekir. Onun için yazımın sonunda bu yıl içinde okullara yapılan silahlı
saldırıları aşağıya aldık. Bu saldırı, silah merakımız konusunda bazı anımsa ve
değinmelerde bulunmak istedim.
“Tüfek icad oldu mertlik bozuldu”
Çok eski yıllardan beri
atalarımızın dilinde bir özdeyiş söylenegelmiştir, “at, avrat pusat” yani
-at, eş ve silah- halkımızda kutsal şeylerdir, dokunulamaz. Motorlu araçların
henüz bulunmadığı, ulaşımın atla yapıldığı yıllarda at her erkeğin evinde
iftiharla baktığı çok değerli varlığı idi; kadın evin erkeğin baş tacı idi,
Köroğlu’nun “delikli demir icad oldu mertlik bozuldu”[i]
dediği yıllardan beri, silah mertliği bozsa da savunma ve saldırılarda
erkeklerin evlerinde en çok koruduğu üstün tuttuğu silahı idi. Öyle ki her
erkek kullanmasa bile silahını fırsat buldukça çocuklarının gözü önünde
sakladığı yerde çıkararak eline alır, onu çocuğunu okşar gibi okşar yağlar
yerine koymadan önce nişan alma provası yapar, özenle yerine koyardı. Elbette
çocuklar da bunu özenle hayranlıkla izliyordur.
Biz kutlamaları silahla yaparız
Anadolu insanının hemen
her evinde bir duvarında Kuranı Kerim varsa, öbür duvarında ya saz ya da silah
asılı dururdu. Silah (tüfek-tabanca) ev halkının bir gurur aleti idi,
düğünlerde, nişanlarda, bazı kutlanacak günlerde silah atılırdı. Günümüzde
bile, tanık da olduğum başkent Ankara’da milli maç günlerinde galibiyet
almışsak bizim halkımızın “ayranlığı kabarır” hemen silahını alıp havaya
defalarca ateş eder, silahlı o mutlu anı kutlarken mutluluktan göğsü kabarırdı.
Tüm bu silah merakını
çocukları bütün çocuklar da mutlaka izliyordur ve ona hayran kalıyordur ve de
ister istemez ona mutlaka özeniyordu. Bütün çocuklar fiziksel ve ruhsal
gelişimleri gelişirken çokça öğrenme özenme psikoloji içindedirler. Çocuklar
oynadıkları oyunlarda elindeki sopayı başka bir nesneyi silah yapıp ateş etme
provası yaptığını çok görmüşüzdür.
Maç kutlamalarını bile silahla yapıyoruz
Bu giden eylül ayında bir
gece saat 12 civarında pencerem açık bilgisayarımın başında çalışırken birden
peş peşe silah sesleri gelmeye başladı, öyle ki tek tek atış yanında peş peşe
makineli tüfeği andıran konumda beş altı el (tabanca olmalı) silahlar
patlıyordu. Hemen telaşla 112’yi aradım yakın sokaktan peş peşe silahlar
patlıyor” diye ben ihbarda bulununca nöbetçi görevli hangi mahalle nerede diye
telaşlanıp “hemen ekip gönderiyoruz” gibi telaşlı laf etti. Ben
bilgisayarıma daldığım için, onu bir maç kazanma kutlaması olduğunun farkına o
an varamadım”. Meğer takımımız galip geldiği için evinde silahı olan silahını
çıkarıp havaya ateş ederek kutlama yapıyorlarmış, o an kavrayamamıştım. Sonra ekip de gelmedi, yavaş yavaş ortalık
sakinleşti
Herhalde yurdun değişik
yerlerinde düğünlerde silah atarak kutlama yapılırken insanların yaralandığını
ne ki öldürüldüklerini gazetelere yansıyan haberlerden izlemişizdir.
Köylerde ilçelerde nice
babaların çocuklarının eline silah verip havaya ateş ettirdiklerini görmüşüzdür.
O çocuğun ateş etme olayını babası yakınları çılgınla alkışlarlardı. Yeri değil
ama, küçücük çocuğuna, “haydi oğlum pipini amcana bir göster” dediklerini, sanki çok iyi bir şey
yapıyorlarmış gibi kahkaha ilke gülerek alkışladıklarını da gördük. Çocuğu
pipisini gösterdiği için heyecanla onun zamansız cinsel yönlendirmeye
özendirdiklerinin; küçücük çocuk, elindeki silahla ateş etmenin, çocuğun
alkışlarla övmeleri onları silaha ve silahlı saldırıya yönlendirmelerinin farkında
bile değiller.
Bizim halkımızın silaha
çok meraklı olduklarını yukarıda söylemiştik, o nedenle küçük çocuklara
babaları oynasınlar diye öncelikle oyuncak silah alırlar. Böylece çocuklar daha
o yaşlarda silah edinmeye, silahla ateş etmeye özendirilmiş oluyorlar. Son
saldırıların birinden öğrendiğimize göre, saldıran çocuğu babası (hem de
emniyetten emekli) atış poligonuna götürerek, daha bulluğa-ergenliğe bile
ermemiş çocuğa gerçek silahla atış provası talimi yaptırdığını da izledik. O
çağlardaki çocuklar ataklar atılımlarla doludurlar, bu enerjilerini silahla
tatmin ederlerse çoğunlukla büyüdükçe saldırganlaşır.
Oyuncak silahların üretimi ve satışı yasaklanmalıdır
Bu nedenle Avrupa’nın en
çağdaş ülkelerinden başta “Beyaz Zambaklar Ülkesi” Finlandiya, Norveç, İsveç
gibi ülkelerde, çocukları şiddete yönlendirdiği için, oyuncak plastik
silahların imalatı ve satışı yıllar önce yasaklanmıştı. (Dünyada oyuncak
silahların yasaklandığı bazı ülkelerin listelerini aşağıya aldık)
Ama ne yazık ki böylesine
çağdaş kuralları, başta matbaanın icadından bu yana her yeniliği, icatları
geriden takip ediyoruz. Öyleyse çocuklarımızın, ülkemizin, toplumumuzun ve geleceğimizin
güvencesi için, ülkemizde de oyuncak silahların imalatı ve satışı,
yasaklanmalıdır. Tüm bakanlık birimleri,
belediyeler tüm kuruluşlar fabrikalarda ve her türlü mağaza ve satış yerlerinde
oyuncak silah üretimini yasaklamak için etkin bir şekilde denetlemeliler bu
konuda her türlü tedbirleri almalıdırlar.
Özellikle aileler,
öğretmenler, güvenlik güçleri olabildiğince sosyal paylaşım sitelerinde, TV
yayınlarında çocuklara yönelik yayınlanan çizgi film, gerçek filmlerdeki
silahlı saldırı gösteri ve sahneleri kareleri mümkünse kontrol etmelidirler ve
engelleyici tedbirler almalıdırlar.
Günümüzde artık nice
gerçek silah satan mağazalar, satış yerleri bulunmaktadır. Bu mağazaların
çocuklara yönelik silah satışları engellenmeli yasaklanmalıdır.
2026 yılı içinde okullara yapılan silahlı saldırı ve kayıtlara geçenler:
22 Eylül 2026- Manisa /
Turgutlu- İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi önünde. 9. sınıf
öğrencisi H.O.'nun anneannesine kayıtlı pompalı tüfekle okula gelen öğrencilere
ateş açması sonucu 11 öğrenci yaralandı, 3'ünün durumu kritik olarak açıklandı.
Saldırgan yakalandı
15 Nisan 2026-
Kahramanmaraş / On iki şubat- Aysar Çalık Ortaokulu. 14 yaşındaki bir
öğrencinin babasının silahlarıyla iki sınıfa ateş açtığı saldırıda 8'i öğrenci
1'i öğretmen olmak üzere 9 kişinin hayatını kaybettiği, 13 kişinin yaralandığı
açıklandı.
14 Nisan 2026- Şanlıurfa /
Siverek- Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. 19 yaşındaki eski bir
öğrencinin pompalı tüfekle yaptığı saldırıda 10'u öğrenci, 4'ü öğretmen, 1
polis, 1 kantin işletmecisi olmak üzere 16 kişi yaralandı.
2 Mart 2026- İstanbul /
Çekmeköy- Taşdelen Borsa İstanbul Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. 17
yaşındaki bir öğrencinin bıçaklı saldırısında Biyoloji öğretmeni Fatma Nur
Çelik hayatını kaybetti, 2 kişi yaralandı.
[ii]
Oyuncak silahları yasaklayan ülkeler
Tam olarak "tüm
oyuncak silahları" yasaklayan ülke yok, ama gerçek silah gibi görünen
oyuncakları yasaklayan / çok ağır kısıtlayan ülkeler var:
1. Doğrudan yasak / satış
yasağı getirenler:
Madagaskar: Gerçek
soygunlarda kullanıldığı için oyuncak silah ve askeri üniforma satışını
yasakladı.
Avustralya: Victoria, Queensland, Güney
Avustralya ve Tazmanya eyaletlerinde airsoft ve benzeri gerçekçi oyuncak
silahların ithalatı ve bulundurulması tamamen yasak
Singapur, Malezya,
Tayland, Vietnam: Airsoft / gel blaster gibi oyuncakları kontrollü silah sayıp
yasaklıyor. Tayland'da bulundurmak hapis cezasına kadar gidiyor.[iii]
2. Gerçekçi görünümlü
olanları yasaklayanlar (en büyük grup):
Kanada (2022 yasası):
Gerçek silahla ayırt edilemeyen replika ve airsoft oyuncakların satışını
yasakladı. Gerekçe: "Polis gerçek mi oyuncak mı ayırt edemiyor, trajik
sonuçlar oluyor."
İngiltere: Violent Crime
Reduction Act ile gerçekçi replika oyuncak silahların satışı, üretimi, ithalatı
yasak. Sadece parlak renkli olanlara izin var.
Almanya, Fransa, İtalya:
Gerçekçi oyuncaklar için ruhsat istiyor veya tamamen yasak kabul ediyor. [iv]
3.
Çok düşük güç eşiği ile oyuncakları bile "ateşli silah" sayanlar:
Çin: Gazeteyi yırtacak
kadar güçle atan oyuncak bile ateşli silah sayılabiliyor, bu yüzden binlerce
kişi oyuncak yüzünden hapis cezası aldı. Japonya: Metal parça içeren ve gerçek
mermi atabilecek şekilde modifiye edilebilen oyuncak tabancaları toplatıyor-
2024'te 1100+ oyuncağa el kondu.[v]
ABD- yerel yasaklar:
Federal ABD de yasak yok
ama New York City 1955'ten beri siyah, mavi, gümüş renkli oyuncak silahları
yasaklıyor. Federal olarak da turuncu namlu ucu zorunlu cullmantimes.com
Türkiye'de ise oyuncak
silah satışı serbest, ama gerçekçi airsoftlarda turuncu uç zorunluluğu var.
“DÜĞÜNLERDE SİLAHA HAYIR!
BUGÜNE KADAR HİÇ KİMSE
HAVAYA SİLAH SIKTI DİYE
KAHRAMAN OLMADI!
FAKAT KATİL OLUP HAPSE
GİREN ÇOK!
DÜĞÜNLERDE MUTLULUK VE
SEVİNÇLERİNİZ BİR BAŞKASININ ÜZÜNTÜSÜ OLMASIN!
SİLAH ATMAK CESARET DEĞİL,
SORUMSUZLUKTUR!
DÜĞÜNLERDE SİLAHA HAYIR”!
Dünya ile silahta değil,
bilimde kültürde yarışalım
Cevat Kulaksız
kulcevat599@gmail.com
SON NOTLAR
[i]
“Tüfek icad oldu mertlik bozuldu”: Tüfek silah bulundu mertlik bozuldu
(Tüfekten önce insanlar kılıçla mertçe savaşırken, silahla ani patlama
ile savunmasız insanların aniden öldürülmesi mertliğin bozulduğunu
vurgulamakta).
[ii] ntv.com.trtakvim.com.trcdn.tbmm.gov.trcdn.tbmm.gov.tr
[iii] namibian.com.naen.wikipedia.orggeltoynation.com
[iv] asiaone.comgeltoynation.com
[v] thebostoncourier.cominshort.pk4.
Yorum Gönder